Асқар Жұмаділдаев – Бастауыш, орта мектептің барлығы Мемлекеттік тілде оқытылуы керек

24
7504

image

Массагет қазақ жастар порталының «АЙНА» атты жобасында ішкі сырымен бөлісуге келген кезекті тұлға белгілі қазақстандық ғалым және қоғам қайраткері, физика-математика ғылымдарының докторы (1988), профессор (1990), Қазақстан ҰҒА-ның академигі Асқар Жұмаділдаев.

Әр адам өзі таңдаған бағыт бойынша жүреді, сол бағыттың төңірегінде ой толғайды, тон пішеді. Ең бірінші кезекте адалдықты жоғары санайтын Асқар Жұмаділдаев жеке туы болса, туға есектің басын бейнелейтінін айтты. Неге десеңіз, адамзатқа ең көп пайда әкелген жануар – есек. Отынды да тасиды, суды да тасиды, тезекті де тасиды, қара жұмыстың бәрін істейді, бірақ жұрттың бәрі есекті сөгеді де жүреді. Ғалымның айтуынша, математика да дәл сондай. Жұртқа ең көп пайда әкелетін салалардың бірі – математика, бірақ жұрттың зәресін алатын да – математика.

«Математиканы мен кей-кезде есекке теңеймін. Есектің еті харам, ісі адал», – дейді Жұмаділдаев.

Ол үшін ең ұлы математик – әл Хорезми. Әл-Хорезми ұстанған принцип – минусты плюске айналдыру. Демек, теріс санды сан деп мойындамаған, теріс болса оңға айналдырыңдар деген.

Асқар Жұмаділдаевтың да ұстанымы осы – минусты плюске айналдыру. «Жеңілісіңді жеңіске, ұтылғаныңды ұтысқа, жамандығыңды жақсылыққа айналдыр» дедйі ұстаз. Сұхбат барысында ең басты тақырып ретінде саналған мәселелердің бірі – үштілділік, яғги ағылшын тілін қалай да үйрену.

Осы мәселе төңірегінде ой қозғаған профессор қазақтарды қытайлықтармен салыстырып сөйледі: «Ағылшын тілін үйреніп отырған үнді, қытай, жапон ақымақ емес, қазақ та ақымақ емес. Ағылшын тілін қазақ та үйрену керек. Бірақ қазақтың ақымақтығы мен қытайдың ақымақтығын байқап көрейік. Қытайда ағылшын тілі қытай тіліне қосымша ретінде оқытады, бірінші сыныптан он екніші сыныпқа дейін барлық сабақ қытайша өтеді. Тіпті, Үрімшіде қазақ мектептері жабылып жатыр. 5-сынпықа дейін Қытайдағы бар қазақ қытайдың тарихын оқиды, сомен қазақ тілі бітеді. Ал ағылшын тілінде қосымша оқытылады.

Ал қазақ ағылшын тілін қазақ тіліне қосымша емес, қазақ тілінің орнына жүргіземіз дейді. Осы жағы маған түсініксіз. Менің ойымша, бастауыш, орта мектептің барлығы да мемлекеттік тілде оқытылуы керек. Ал ағылшын тілі қосымша пән ретінде есептелсін. Осы бағытпен кете берсек, қазақ тілі – отбасы тілі болып қалады. Қазақ тілінде тек әдебиетті, тарихты ғана айтуға болады, басқа ештеңенің қажеті жоқ» –

деп сөзін түйіндеді Асқар Жұмаділдаев қоғамдағы проблемаға көз жүгірте отырып.

24 ПІКІРЛЕР

  1. Асқардың Қазақ тілі Елімізде бар мектеп ЖОО орындарында оқытылуы тиіс деген ойын толық қолдаймын…Біртіндеп 1-сыныптан енгізу орысша кластарда тезірек басталса дұрыс болар еді…Сонда тілімізді білмейтіндер болмас еді…кәзір миллион қазақша білмейді десе болады…Біреу пікірінде Асқар министрге лайық депті Меніңше осындай АЗАМАТТАР ПРЕЗИДЕНТКЕ де лайық…

  2. Үш тілділік қазақ ұлтының ғасырлар бойы арман мүдесіне балта шабу. Ұлт тәуелсіздігі дегеніміз-өз ана тілінде өсіп өркендеу. Білім министрінің басты міндеті ұлт тілін ғылым- білім, жаңа технология тілі ете білу. Ал ол қолынан келмесе, орнынан кетсін. Қазақта ұлтына, отанына адал қызмет ететін бір ұл табылар. Есі бар болса ұлт тарихында қарабет болмасын.

  3. Туған жерін , тілін елін қорғайтындай азаматтар тəрбиелеуіміз керек. «Өз тіліңді білу-міндетін, өзге тілдітілді меңгеру – артықшылығың» дегендей, ағылшын тілі қосымша пəн ретінде оқытылуы керек

  4. Шынымен де үш тілділікке айналдыру министрдің өзінің жеке пікірі. Қазақ қазақ болуы үшін бірінші кезекте тілін үйренуі керек. Бізде керісінше Қазақстанда тұратын барлық ұлт өкілдеріне мемлекеттік тілді меңгертудің орнына қазақ тілін ысырып тастап, шет ел тілдерін алдыңғы орынға қойып отыр. Қазақ болған

  5. Дүние жаралғалы Қызылорда облысының аумағында Асқар Жұмаділдаевтан асып туған, ол сияқты адал, таза жүректі, қолы таза, білімдар адам баласы туылып көрмеген.
    Алла Тағыла оның арманының бәрін орындаса екен деп тілеймін.

  6. Əр министр келіп өзінің сандырағын соғады. Білім саласы баланың ойыны емес немесе біздің жас ұрпақ министрлерге лобораториядағы тышқан ба? қалай сынап қараса да ойына келгенді істейтін. Бір нəрсені іске қоспастан бұрын əбден сараптап, сүзгіден өткізіп халықпен санасып, ойын біліп дегендей жұмыс жасауға болмас па? Əйтеуір бір шала, піспеген соңы даудамайға айналатын, халықтың да, баланыңда басын қатыратын дүние ойлап тапқандары. Біздің заманымыздағы оқу саласындағы программалар жеңіл болушы еді, қазіргі оқулықтағы тапсырма, тіпті сұрақтың өзі күрделі оны бала түгіл ата – ана түсінбейді. Толып тұрған былық. Масқара!!!

  7. Реформадан реформа,білім министрлігіне бір жаны қазаққа,қазақ тіліне ашитын маман табылмағаны,жыл сайын ауысса да,бір апамнан бір апам сорақы шығып жатқаны.Шыдай-шыдай көк ешкінің мүйізі көкке жететін уақытта болды.

  8. Қазіргі билікте жүрген басшылардын көбісі паспорт бойынша ғана қазақ, ал шын мәнінде олардын барлығы біздің елге жандары ашымайтын, дүниеқор, сатқын бәлелер. Солардын барлығын құрту керек.

  9. Жания , ол кісі туралы мен өте жақсы пікірдемін. ҚызылОрдада өте тамаша адамдар тұрады, менің айтып жатқаным басшылар Ру мен Жерлестік бойынша адамдар жинамаса деп жатқаным ғой. Өте Мәдинеті, ақылды, Таза, Иманды Қазақтың жастары алға шығып бірін бірі тартып , үйретіп – Қазақ Елі Алға бассыншы едп жатқаным ғой қалқам.

  10. Неге сіз ол кісі туралы жаман пікірдесіз, неге қызылордада жаман адамдар тұра ма, өзіңіз бөліп отырсыз мында руға, ешкім айтып жатқан жоқ.

  11. Мұртты Ұйғыр мен Жоңғар Шал Биліктен кетпеи Қазаққа тілде ділде Тәуесіздікте де жоқ Ресей құламаи Путлер құрұмаи Оларда кетпесқ

  12. Асеке, Алла жар болсын сізге!!! Өте маңызды мәселені көтердіңіз! Қазақстан мемлекетінде ешкімге жалтақтамай, қазақ тілі енгізілу керек!!!

  13. Өте дұрыс!!! Қазақстан қазақ елінің отаны, мекені, тілі мен діні ата- бабамыздың қызғыштай қорғап, бізге тапсырған аманаты емес пе?! СССР кезінде өзімізді, дініміз бен қоса тілімізді де ұмыттық! Ол орыстың саясаты еді. Аллаға шүкір, желтоқсан құрбандарының арқасында егемендік алып, Қазақстан мемлекеті болдық!!! Бізде бəрі қазақ тілінде болу керек!!! Оқу да, жарнама да, құжаттарда!!! Неге жалтақтаймыз!!! Білімді, ақылды, өнерлі де өнегелі жастарымыз бар ғой! Қазақтық дәрежені көтерейік!!! Тіліміз барда ғана біз бармыз, ағайын!!!

  14. «Ағылшын тілін үйреніп отырған үнді, қытай, жапон ақымақ емес, қазақ та ақымақ емес. Ағылшын тілін қазақ та үйрену керек. Бірақ қазақтың ақымақтығы мен қытайдың ақымақтығын байқап көрейік. Қытайда ағылшын тілі қытай тіліне қосымша ретінде оқытады, бірінші сыныптан он екніші сыныпқа дейін барлық сабақ қытайша өтеді. Тіпті, Үрімшіде қазақ мектептері жабылып жатыр. 5-сынпықа дейін Қытайдағы бар қазақ қытайдың тарихын оқиды, сомен қазақ тілі бітеді. Ал ағылшын тілінде қосымша оқытылады» Асеке, бұл үштілділік шарасы қазақты ақымақ ету үшін мақсатты түрде жасалып жатқан арнайы жұмыс. Яғни қазақты құртуға әкелетін тірлік.

  15. Қазақ тілі дегеніміз-қазақтың күретамыры. Егер тілден ажырасақ,ұлттық менталитетімізден ажыраймыз.

  16. Өте дұрыс айтады. Қазақ Елінде Қазақ Тілі -күнделікті тілге айналу керек, Погон таққан күштердің қызметкерлері бәрі Қазақша сөйлеу керек. Оларға орысша сөйлеу ұят болу керек себебі ол Қазақ Елінің Қорғаныс, Қауіпсіздік күштері, егерде олар Тілді сақтамаса онда Мәңгілік Ел болуы жәй әншейін сөз болып қалады. Аноним айтып жатыр -ол Министр болу керек дейді, жақсы бірақ ол болса ол өзінің Қызыл ордасына тартып,адамдарды сол жақтан жинап МОН-кызылординцы болып кетеді. Қазір Қазақты құртып жатқан сол Руға бөлу,жерлестік құртып жатыр. Таза, Иманды, ақылды, таза Қазақ адам болукерек басшылықтарда егерде Қазақ Елі Мәңгілік болу үшін.

Пікір жазу

Пікіріңізді енгізіңіз!
мұнда сіздің атыңызды енгізіңіз