МЕШІТТЕР НЕГЕ САРҒАЙДЫ?!.

8
2587
Нұртөре ЖҮСІП

Бірде байқаймыз, бірде байқамаймыз: күнде көріп жүрген нәрселер аяқастынан өзгеріп сала береді; неге олай болды деп бас та қатырмаймыз, «е, жөн екен» деп жүре береміз; мәселен, Қазақстан мешітте­ріндегі көк күмбез кейінгі жылдары жо­ғалды; оның орнын сары түс басты. Алтын жалатылған сары түсті күмбездер христиан шіркеулеріне тән секілді көрінетін еді, енді бұрынғы да, кейінгі де мешіттердің бәрінің күмбезі сап-сары…

Неге бұлай?

Пайғамбарымыз (с.ғ.с) алтынды жарат­паған деседі. Ер адамдардың алтын жүзік тағуы шариғат талаптарына қайшы келсе керек. Сары түс – сарғаюдың, сары уа­йым­ның белгісіндей қабылданатыны тағы бар. Мешіттердің көк күмбезі кім­дерге көз түрткі болды екен?!.

Көк – көгеру, көркею, көбею ұғымын сыйдырған түс. Көк деп аспанды ме­ң­зейміз. Көк тәңірі деген де ұғым бар. Көк деп жерден өнгенді атаймыз. Шөптің түсі жасыл болса да қазақ оны «көк» дейді. Күмбездер де көк түсті еді…

Тым алысқа бармай-ақ, Қожа Ахмет Йассауи кесенесінің төбесіндегі көк күм­бездің алыстан менмұндалап тұрғанын айтсақ та болады. Бұхара мен Самарқанд се­кілді көне қалалардағы мешіттердің бә­рінде мешіттердің күмбезі көк түсті, олар­ды ешкім сары түске алмастыру туралы ойламайды да. Кезінде хазіреті Омар христиан шіркеулеріндегі әлем-жәлем, айқыш-ұйқыш, жалт-жұлт еткен безен­дірулерді көріп, мұсылман мешіттерінің сыртын Құран сөздерімен әдемілеп әдіптеуді өсиет қылған екен деген де сөз бар. Мұхаммед (с.ғ.с) пайғамбарымыздың бір хадисінде «мешіттерді тым әшекейлей бермеңдер» деген мазмұнда жазылған тағы бір сөз бар болатын…

Қандай желеу, қандай себеп, қандай негіз болғаны белгісіз, Қазақстан мешіт­тері сол көк түстен айырылды. Алматыда­ғы орталық мешіттің көк күмбезі асқақ Алатау аспанымен астасып, әдемі реңк беретін. Ол да сап-сары боп шыға келді. Жаңадан ашылып жатқан мешіттердің барлығы да сары түсті күмбездермен көмкеріліп жатыр…

Сонда қалай? Бұрынғы көзіміз үйрен­ген көк түс неге алтын жалатылған сары түске ауыстырылды? Себебі қандай? Уәжді жауапты бір кісіден естіген емеспіз…

Қазір еліміздегі мешіттердің архитек­торлары негізінен алғанда шетелдіктер болып жүр және құрылыс жұмысын да шет­елдік құрылыс компаниялары жүр­гізеді. Астанадағы «Нұр Астана» мен «Әзірет Сұлтан» мешіттерінің құрылысын түрік компаниялары салды. Сары түсті таңдау солардан келді ме? Әлде біреулер солай етіңдер деп ақыл берді ме?.. «Алтын жалатылған сары түсті күмбез жаңбырдың суын өткізбейді екен, сол себептен де мешіттердің күмбезі сарғайтылып жатыр» деген сылтауды да құлағымыз шалды. Қазіргідей неше түрлі технология же­тілген, жетілдірілген заманда көк күм­без­ден де «су өткізбеуге» болатынын кімге барып айтарсыз? Сары түс атаулыға сон­шалық ашық қарсылығымыз да жоқ: сары күздің, піскен жеміс пен орылған егіннің, «алтын күз» деген атпен халықтың жа­дын­да бере­ке мен молшылық белгісін­дей кө­рі­нетінін білмейді емеспіз, білеміз. Алайда, көк аспанмен астасқан көк күм­без­­дердің кенеттен ғайып бола бастағаны ғана көңілге күлбүлтелі ой тастайтыны жаман.

Көк түс – жаңарудың, жаңғырудың, жайнаудың түсі емес пе еді?!. Қазіргі Қазақстанның діни ахуалы жаңарған, жаңғырған, жайнаған қалыптан ауытқыды ма? Оның орнын сарғайған, сары уайымға салынған, сартап болған жағдай басты ма?!. Дін қарындастың діңгегі шайқалды ма?..Мешіт пен шіркеудің айырмасы төбесіндегі ай мен айқыш қана болып қалғаны ма? Ай мен айқыштың айқасында көк түсті сары түс жеңді ме? Бағытын таппай, бағдарын білмей, «мен» менен «менікін» айыра алмай жүрген жас өскін жастарымыз әйтеуір ғибадатхана ғой деп кірер есіктерін алмастырып, ауыстырып алса қайтеміз?!.

http://aikyn.kz/articles/view/60616

8 ПІКІРЛЕР

  1. Aйтып отырғандарыңа қосыламын бауырлар, тақырыптан ауытқымаңдар.
    Қазақстан мешітте­ріндегі көк күмбез кейінгі жылдары жо­ғалды,- деп орынды, ауқымды маселені қозғап отыр. Оны қарапайым халық қайдан білсін. Билгісі келседе жауап беретін адам жоқ.
    Аллах қаласа Мұсылмандыққа (дінімізге, тілімізге, пайғамбарымыздың үмбеті екенімізге) енді бет бұрып келе жатырмыз. Жан ашыр азаматтарымыз көбейер, жауап беретін деген үмітттеміз.

  2. Осы түрікті Құдайдай көретін қазақтарға таңқалам !Түрік он рет қайнаса да қазаққа сорпасы қосылмайтын,қырық түрлі ұлттан құралған құрақ көрпе.Олардың қанында грек пен армянның,орыс пен болгардың,еврей мен татардың,казак пен украинның,караим мен грузиннің үлесі бар.
    Мұсылманның ішіндегі ең көтін ашып кеткен ұлт – түріктер.Олар түсірген фильмдерді қарасаң,өзіңнің мұсылман болғаныңа өкініп,бармағыңды шайнайсың.

  3. Ыза боп жүрген қазақ,Орыссұлтан тағында 25 жылдан бері отырған жоқ па ? Енді дәрежесін Чернорусь жерінің губернаторы деп ауыстырады,сенің мен менің паспортыма ұлты «чёрножопый чурка» деп жазып береді,бітті,тырп етіп көр !

  4. Есенғали,бұл сонда кешегі түрік сұлтаны Мехмед ІІ сияқты праваославия шіркеуі Әулие Софияның күмбезіндегі кресін шауып мұсылманның Айын орнатқандай, енді бізге Айды шауып қайтадан кресін орнататын Орыссұлтан келу керек қой?

  5. Мешіттер неге сарғайды ?
    Бұл сұрақтың жауабы жеңіл !
    Ертең аққұлақтың құлақкесті құлына айналған соң,қазақ түгелдей шоқынып болған соң,күмбездің төбесіндегі айды креске ауыстырасың,болды,шіркеу готово !

  6. Рүстем мен Сенбек,-ағайынды қоңыр қаздар! Сендер немене біріңнің ауыздарыңа бірің түкіргенсіңдер ме? Біреуіңнің мақтағанын -екіншің асыра мақтапсыңдар. Нүртөре не деп отыр ,сендер не деп отырсыңдар,Әңгіме -мешіттердің көк күмбезі еді ғой!О заман да бұ заман, мешіттің сыртқы күмбезін алтынмен аптаған бұрын болмайтын.Қазір Дінімізді Билік басқаратын заман болғасын,олар алтынды жандарына жақын тұтады ғой,екінші жағы олардың ішкі өзектері әлі де орысқұл болып тұр ғой,олар ана орыстармен айырмамыз болмасын деп айтқан ғой .

  7. Рүстем мырза сөздеріңіз жүрекке жылу ұялатып, шабыт сыйлап, рухымды бір көтеріп тастады, рахмет Сізге!

    Ұсынған Алла еліме осы-сыйы шын, Ие бол халқым керемет қандай тиісің, Ұзақ жылдардың шаршауын басты қандастар, Құныға келіп сіміріп жусан иісін.

    Жаралағандай жебедей енген жанары,
    Аңсатса ерді арудың сұлу жамалы,
    Талай батырдың мейірі қанды емес пе,
    Аймалап өтсе сайын даламның самалы!

    Тәуелсіз далам қуанғын бүгін, шаттанғын,
    Бабалар үшін келеді менің мақтанғым.
    Тәңірдің сыйы – тәуелсіздіктің таңы үшін,
    Тапталмасы үшін аяқ астында намысым.

  8. Құрметті бауыр, отандас қазақ, мен тағы да сөзімді саған арнаймын!
    Мен біздің тәуелсіздігімізді шексіз мақтан етемін!
    Менің айтарым: серпіл, көзіңді аш, өткен отаршылдық дәуірден бері жаның мен тәніңе жабысқан бөгде қасиеттердің бәрінен арыл, нағыз қазақ бол! Біз бүгін ұлы бабалар өсиет еткен бірлікке жеттік.
    Бүгін қазақтар өзінің егеменді, тәуелсіз Қазақстанында бір дастарханның айналасына жиналды. Біздің ата – бабаларымыздың тілегі орындалды!
    Бүгін бізді бір дастархан басына жинаған – туған тіл, мінез – құлық, кескін – келбет, салт пен дәстүр, қайталанбайтын табиғат.
    Қазақ жерінің ерке желі қазақша соғып тұр, ол жанымызға жайлы еседі…
    Көкті тіреген асқар шың да қазақша асқақтап, қазақтардың туған тілінде оның кең даласы, жалпақ құмы да сөйлеп жатқандай, көкірегімізге көктем нұрын құяды. Буырқанған қазақ өзендері біздің тағдырымызды бойлай ағып, тұңғиық теңіз біздің өмірімізді мәңгілік шабытқа бөлеп жатыр…
    Біздің бабаларымыздың мұрдесі қазақ топырағына игілік дәні боп түскен. Бұл жерге тамған әр тамшы тер біздің дастарханымызға құт болып оралады…
    Осы жерді сүю арқылы біз қазақ ұлтына айналдық…
    Егер де қазақ өз жеріне деген шексіз махаббаттан басталса, қазақ халқы бірігуден басталады. Біздің бірегей ұлтымыз қайта түледі, тек бекем, берік, тұтам ұлт қана біздің тәуелсіз мемлекетіміздің қадірлі иесі бола алады.
    Бүгін біз қазақтардың бүкіл тарихы – олардың Ұлттық мемлекетке ие болуының тарихы деп батыл айта аламыз, ол ұлт кемелдігінің айғағы және болашақ бекемдігінің кепілі. Қазақ халқы – біріккен, бекем, бөлінбейтін тұтас организм!

Пікір жазу

Пікіріңізді енгізіңіз!
мұнда сіздің атыңызды енгізіңіз