Сайлаудың «оңтүстіктік» әдісі. Белгілі азаматтарға фамилиясы ұқсас қатардағы адамдар қарсылас па, әлде қуыршақ кандидат па?

2
1507

 

 

 

 

Мерзімінен бұрын өтсе де, көптен күткен мәслихат сайлауының дүбірі жақындап, сайлауалды компанияның түңлігі түрілді. Осы аптадан бастап үміткерлерді тіркеу аяқталып, үгіт-насихат шаралары басталды. Облыстық сайлау комиссиясының берген мәліметтеріне қарағанда, барлық деңгейдегі мәслихат депутаттығына ұсынылған кандидаттардың саны 1099-ды құрайды. Апта басында-ақ олардың 933-і өз кандидатураларын тіркеп үлгерген.
Үміткерлердің жартысынан астамы, дәлірегі 712-сі өзін-өзі ұсынғандар. Ал биліктің партиясы «Нұр Отан» додаға алдын ала таңдау арқылы, яғни, праймеризбен 315 үміткерін үкілеп қосты. Екінші орында «Ақжол» – 26 үміткерін ұсынып отыр. «Әділет» – 12, Коммунистер – 6, «Ауыл» – 4, «Руханият» – 3 кандидатын сапқа тұрғыза алды. Ал Жалпыұлттық социал-демократиялық партиясы мен Патриоттар партиясының атынан сынға түсетіндер табылмады.
Бұл жолғы сайлаудағы бәсекелестік «нұротандықтар» мен өзін-өзі ұсынғандардың арасында өтпек.

«Маған да, саған да жоқ»

Әрине, бұл бәскелестік әділ болса. Сайлауда қарсыласты сан соқтырудың, аяғынан шалудың сол баяғы әдісі, сол баяғы тәсілі кеңінен қолданылуда. Бұл жолы да бір округ бойынша додаға түскен үміткерлердің арасында фамилиялас үміткерлер көптеп кездесіп отыр. Осыған қарап сайлауға бір атаның балалары түсіп, өзара таласып жатыр ма деген ой келеді екен. Жоқ олай емес, фамилиялас азаматтардың бір тізімге түсуін де кездесейсоқтық дей алмайсыз.
Қызығы мен шыжығы көп облыстық мәслихатқа түскен кандидаттардың арасында мұндай ұқсастықтардың жиі кездесуі тегін емес. Нақтырағына тоқталайық.
Облыстық мәслихатқа Шымкент қаласындағы №1 округтен барлығы 7 үміткер тіркелсе, олардың үшеуінің фамилиясы Ақылбек. Біреуі Ақылбеков. Алғашқы Нұрқасым Ақылбек серіктестіктің директоры. Қызметіне қарап, салмағы басым негізгі қарсыластың бірі осы шығар деп түйдік. Ал қалғандары, дәлірегі оның шаужайына жармасқан Ақылбектердің бірі күзетші, бірі жұмыссыз, біреуі облысқа қарасты қалалардың бірінде шығатын газеттің хатшысы екен. Бұл Ақылбектердің барлығы мұндай қадамға өз ақылдарымен барып отыр ма? Жауабын біздің ішіміз сезіп отыр. Ал Сіз қалай ойлайсыз, мәртебелі оқырман?
Жарайды, әңгімені әрі қарай жалғастырайық.
Ақылбектердің барлығы да сайлау комиссиясына өтініштерін үміткерлерді ұсыну аяқталатын 14 желтоқсан күні тапсырған. Міне, қызық. Облыстық мәслихатқа Арыста жүрген азаматты Шымкентке әкеліп, додаға қосудың астарында қандай саясаттың жатқанын өзіңіз іштей бағамдай беріңіз. Мұны тізімде фамилиясы өзге үміткерлерге ұқсамайтын, өз алдына ерекшеленіп тұрған кандидаттың қитұрқылығы, турасын айтқанда ойлап тапқан тәсілі, күні ертең сайлаушыны шатастыру үшін, негізгі қарсыласының даусын бөліп жару үшін жасалынған әрекет демеске амал қанша?! Алайда «саған да жоқ, маған да жоқ» әдіс күні ертең қаншалықты сәтті шығарын білмедік. Белгілі азаматтарға фамилиясы ұқсас қатардағы адамдар қарсылас па, әлде қуыршақ кандидат па? Әрине, депутаттық додаға түсуге әркім де құқылы, таласы бар. Сондықтан оларды қуыршақ кандидат деуге тағы қимаймыз.
Шымкенттегі №10 округтен түскен «Ернұр» кор­порациясының президенті, облыстық мәслихаттың төртінші шақырылымындағы депутаты Ерлан Нұрмахановпен бірге әлдебір серіктестікте курьер болып істейтін, 1990 жылы туылған Арнур Нұрмаханов үзеңгі қағыстырмақ. №11 округтен мәслихат депутаттарының арасында да, қарапайым халық арасында да беделі мықты облыстық аурухананың бас дәрігері Мұқан Егізбаевпен Мақтарал ауданындағы мектеп мұғалімі Серік Егізбаев есімді азамат бақ сынамақ. Түркістан қаласындағы №17 округтен серіктестік директоры Сабыржан Атаевпен бірге фельдшер, осы жолғы сайлаудағы ең жас кандидаттардың бірі (20 жаста) Мирзахмет Атаев түседі. Сайрам ауданындағы №35 сайлау округінен серіктестік директоры Байкен Әшірбаевқа 1987 жылы туған банк қызметкері Диас Әшірбаев деген қарсылас табыла кетіпті. Мұндай жағдай Сарыағаш пен Төлеби аудандарында да кездеседі. Оңтүстік Қазақстан политехникалық колледжінің директоры, облыстық мәслихаттың депутаты, іскерлігі, басшылық қарым-қабілеті мақтауға тұрарлық Амангелді Сопбековке уақытша жұмыссыз Әділ Сопбеков, ал Төлеби ауданында серіктестік директоры Мұрат Төлтебаевқа механик Серік Төлтебаев қарсылас болмақ.
Тізімдегі үміткерлердің аты-жөндерін оқып отырып, жаңылтпаш айтқандай қайта-қайта жаңыла бердік. Ал, күні ертең дауыс берер кезде сайлаушының да ұқсас фамилиялардан жаңылмасына кім кепіл? Кандидаттар осылайша жаңылтпаш ойнаудан жарысқа кірісіп кетті. Мұны сайлаудағы сайқымазақ демеске лажымыз қайсы?

Жәнібек ТАРХАН,

Оңтүстік Қазақстан облысы
«Рейтинг» газеті

2 ПІКІРЛЕР

  1. оппозиция азамат деген партия ойлап шыгарып еди, билiк алгашында гражданство, кейин атын казакшага аударып азамат деп тагы бир партия ойлап шыгарган кезинде.
    оппозиция социал демократическая партия Азат деп еди, билiк социал демократическая партия Адилет деп бир партия шыгара койды.
    айта берсен коп мундай мысалдар…

  2. Ойынан шыкпаган сайлаушылар мен депутаттарга ,ашык турде б!лд!рер наразылыктын басталуы оз алдына , орш!р кезендер!н!н кут!п турганы аныктыкты б!лд!рмек . Соз жуз1ндег! калып келген, !шке туйген ойлардын натижес!н мойындау мен мойындамаулардын кезендер!н!н келген!н . жанаозенн1н окигаларына куа болгандар , жалгасын тауып .жаппай халыктык наразылыктарга уласар шактарынан мумк!нд!ктер! де, енд!г! жерпдег1 ук!метт!н хал-ахуалына байланысты болмак .Озгермей турган , казакты корлар зандардын ауысуына ыупалдын тиг!зер асер! мен орындалу талабы орын алмак .

Пікір жазу

Пікіріңізді енгізіңіз!
мұнда сіздің атыңызды енгізіңіз