«Халық банкінің» филиалы тоналуына жазықсыз жандар күйіп кете бере ме?

4
2184

«Халық банкіне» жұмысқа тұрып нең бар еді, құлыным?..

…Менің алдымда шардаралық (Оңтүстік Қазақстан облысы) бір топ әйелдің Мәжіліс төрағасының орынбасары, Мәжіліс депутаты Дариға Назарбаева мен Мәжіліс депутаты  Зағипа Балиева ханымдарға жазған хатының бір данасы жатыр. Бұл хат не туралы және оның жазылуына не себеп?

Хат – балалары жазықсыз сотталып бара жатқан аналардың жанайқайы.  Жазылуына себеп – «суға кеткен тал қармайдының» кері. Дариға, Зағипа да ана ғой, жай-күйімізді ең болмаса солар түсінетін шығар» деген соңғы үміт…

Біздің басылым бұл сот жайлы былтыр желтоқсан айында жазған болатын. Сонда да оқиғаның қалай орын алғаны жайлы бір-екі ауыз сөз.

2013 жылы 13 желтоқсан күні түнде Шардара қаласындағы «Халық банкінің» филиалынан 63 млн.теңге ұрланады. Күдікті ретінде «ұйықтап қалыппын» деген күзетші А.Жарбаев бірден қамауға алынады. Үш ай бойы жұмыс істеп, түк таппаған тергеушілер 2014 жылдың 8 наурызында «күзетші көрсетті» деп, банктің филиал директоры  М.Ахметов бастаған бес бірдей қызметкерін сол күні тағы қамауға алады. Өздеріңіз ойлап көріңіздерші, банк директоры бастаған бес бірдей қызметкер өздері нанын жеп отырған мекемені тонайды дегенге кім сенеді? Қазақ «сөздің өтірік-шынына қарама, қисынына қара» деген. Шын ұрыларды таба алмай сасып, «артымен сүңгіген» тергеушілердің осы сөзінде иненің жасуындай қисын бар деуге келе ме? Тіпті қылмыстық топ құрылды деген күнде де оның құрамында екеу, ары кетсе үш адам болуы мүмкін, бірақ бақандай алты адамның  басы бірігуі мүмкін бе? Ал, полицейлер болса оларды ұрып-соғып, қинап, азаптап, «біз ұрладық» дегізіп, кінәларын мойындатады. Кейін олардың бәрі де бұл мойындаудан бас тартуы, соққы, азап көргені жайлы арыздануы себепті 2014 жылы 22 сәуірде ОҚО ІІД қызметкерлері М.Қосмамбетов, А.Байыспаев, С.Қожамұратов, Н.Татаев, К.Тасанов және Е.Байғараевтың үстінен заңсыз әрекеттері үшін қылмыстық іс қозғалып, 28 сәуір күні облыстық прокуратураның арнайы басқармасы өндіріске қабылдағанымен, осы басқарма бастығы А.Айымбетов, аға тергеуші А.Қуанышбаев, облыс прокурорының орынбасары А.Қожахметов 7 қарашада «қылмыстың құрамы болмауы себепті» бұл істі қысқартып жібереді.

Өткен жылдың қарашасында басталған сот биылғы 28 мамырда аяқталды. «Істің қандай екендігі аяқталуынан емес, басталуынан байқалады» деп Абай атамыз айтқандай, заң бұзушылық алғашқы тергеуде ғана емес, Шымкент қаласы Әл-Фараби аудандық сотында судья Ш.Бийсимбиева жүргізген сот тергеуінде де жалғасты. Ол жайлы айыпталушылардың қорғаушылары қаншама өтініш (талап-тілек) бергенімен, ешқайсысы қанағаттандырылған жоқ. Ал, ҚР ҚІЖК-нің 102 бабы 5-тармағына сай: «Егер ол iстiң мән-жайын жан-жақты, толық және объективтi зерттеуге, процеске қатысушылардың немесе басқа да адамдардың құқықтары мен заңды мүдделерiн қамтамасыз етуге жәрдемдесетiн болса, өтiнiш қанағаттандырылуы тиiс». Сонда басқа емес, бұл  саладағы ең құнды нәрсе – қылмысты іс жүргізу кодексінің талаптары бұзылғанын тайға таңба басқандай етіп көрсеткен өтініштер неге қанағаттандырылмады? Неге судья олардың орынсыз екенін дәлелдемеді?

Сонымен, 28 мамырдағы сот үкімі көптің алдын-ала «күткеніндей» болып шықты – азаматтар 5 жылдан, 6 жылдан «арқалады». Неге тергеу ісі де, сот тергеуі де заң қалыптарын бұза отырып жүргізілді? Заңгер Жаңабек Әбішев бұл сұрағымызға мынадай түсінік берді:

  –Мәселе мынада. Басқа банк тоналса заң бұзушылық мұншама мол болмас па еді, ал, «Халық банкінің» иелері – Динара Назарбаева мен Тимур Құлыбаев. Тергеушілер «бұл істі аша алмадық, ұрыларды таба алмадық, таба алмағандықтан ақшаны орнына қоя алмадық» деп банк қожайындарына баян етуге бата алмайды. Оларға қалайда кінәліні табу, «таптық» деп есеп беру қажет. Ал, судьялар неге олардың бұл заңсыз ісіне көз жұма қарайды дегенге келсек, біздің елде судьялар тәуелсіз емес, олар сайланбайды, тағайындалады.

Бұл істі әділ шешудің бір ғана жолы бар – ол үшін айыпталушылар Қазақстандағы барлық судьяларға сенімсіздік білдіруі, «қарсылық» көрсетуі, орысша айтқанда «отвод» беруі қажет. Мен бұл жайында олардың адвокаттарына да кезінде айтқан болатынмын, бірақ, «Қарсылық» көрсетуге олардың дәті бармады ғой деймін

29 шілдеде Шымкент қаласында басталған облыстық апелляциялық сот тергеуінде сотталған азаматтардың қорғаушылары (аналары мен әйелдері) жоғарыдағы уәжге сүйене отырып,  жекелеген судьяларға, соттың апелляциялық алқасына мынадай негіздерге сүйене отырып Қарсылық берген. Онда:

«Полиция тергеушілері банктің қожайындарына  «біз ұрыларды таба алмадық» деп баяндауға бата алмағандықтан, жазықсыз жандарды азаптап, сотта мойындамаса да «ұрылар – осылар» деп есеп беріп отыр;

Судьялар да тергеу амалдары шектен шыққан процессуалдық заң бұзушылықтармен жүргізілгенін көрсе де, көрмеген болып, Құдайдан қорықпай, істің осылай біткеніне мүдделі екендігін айқын көрсетіп отыр»-деп атап көрсетілген.

Қорғаушылар қарсылық қанағаттандырылмаған жағдайда заңнама баптарына нақты сілтеме жасай отырып, көрсетілген уәждің әрқайсысын жеке-жеке дәлелді, дәйекті түрде теріске шығаруын талап еткенімен, ондай дәлелдер, дәйектер келтірілмеген күйде қанағаттандырылмай жатыр. Г.Ахметованың облыстық соттың толық құрамына берген қарсылығы да  «…заңда көзделмеген» деп кері қайтарылған. Енді олар ҚР Қылмыстық іс жүргізу кодексінің 87-бабының 10-бөліміндегі «…бірнеше судьяға немесе бүкіл сот құрамына берілген Қарсылық…» деп көрсетілген заңдылық талабына сүйене отырып тағы да қарсылық жазбақшы. Қарсылық қанағаттандырылмаған жағдайда  ҚР ҚІЖК-нің 87-бабының 10-бөлімінің талабына сәйкес облыстық соттың толық құрамы көпшілік дауыспен қабылдаған шешімімен жазбаша түрде таныстыруын өтінбекші.

Бұл істе ең күйініштісі – Халық банктің жоғарыда аталған құдіретті қожайындары шығандағы Шардарадағы филиалының тоналғанынан мүлде хабарсыз болуы әбден мүмкін ғой. Естіген күнде де «анық табылмаса қайтеміз, жазықсыз жандарды жазаламаңыздар» деуі де ғажап емес… Ал, біздің судьяларымыз қара қылды қақ жарар әділдік көрсетпеген әрбір жағдайда, әсіресе жазықсыз жандардың (іштерінде шын мәнінде кінәлілері болса анықталғанына, жазасын тартқанына ешкімнің дауы жоқ)  тағдырына балта шабылайын деп отырған бүгінгідей істе ҚР Президентінің өздеріне артқан асқан зор сенімін ақтамайтынын, оның мәртебелі атына кір келтіріп, абыройына көлеңке түсіретінін ойлай ма екен?..

Өмірзақ АҚЖІГІТ,

Qazaquni.kz

 

4 ПІКІРЛЕР

  1. «Қырағылық»,табандылық»осындайда неге көрінбей қалған?Әлде ондай қасиеттер «тапсырыспен» келе ме.қалай?

  2. Ардақты ағайын!
    Қазақ мемлекетінің саясаты әлеуметтік тұрғыда бағытталып, оның ортасында Қазақстан азаматы тұруға тиісті. Қазақстан азаматтарының дендері сау болу керек. Сондықтан біз адамдардың, әсіресе, жас ұрпақтың денсаулығын қамтамасыз етуде барлық жағдайды жасауға тиістіміз.
    Жалпы алғанда, еліміздің барлық аймақтарында жаңа емдік-диагностикалық орталықтары құрылып, ал жұмыс істеп тұрғандары жөндеуден өту керек. Адамдар денсаулығы біз үшін ең маңызды мәселе. Денсаулықты қамтамасыз ету үшін, ең алдымен, сапалы медициналық қызмет пен диагностика мүмкіндігі жоғары дәрежеде бола отырып, ол тегін жұмыс істеуі қажет. Өз басым, Қазақстанның әр азаматына жылына бір рет диагностикалық тексеруден өтіп тұруға кеңес беремін. Осылайша, бізде түрлі аурулардың алдын алу мен профилактикалық шаралар жасалады.
    Айтып өткенімдей, білім – менің басымдылықтарымның бірі. Сондықтан мен оған әрқашан көңіл бөлемін. Кәcіптіліктің, білімнің, оқытудың, зияткерліктің негізі мектепте қаланады. Сондықтан мектепте алған білім адам өмірінде маңызды рөл атқарады. Әр адамның болашағы, тағдыры оның мектеп жылдарында сабаққа деген көңілі мен бағасына тікелей байланысты болады.
    Әрбір адам үшін, мемлекет үшін білім беру ең маңызды да шешуші фактор болып саналады. Бұны балалар жиі естиді. Бірақ бұл – шындық, адамның болашағы үшін, оның өмірдегі орны үшін білім жоғары тұрады. Мектептер құрылысы мен оқыту үрдісі табысты іске асып, жастар мен балалар болашақта Қазақ мемлекетіне кәсіби деңгейде қызмет етуі үшін біз тырысуымыз керек. Әр елдің болашағы мен бүгіні оның зияткерлік әлеуетіне байланысты. Дамыған елдер тәжірибесіне жүгінсек, ғылыми-техникалық прогресс интенсивті дамитын, ғылым-білімге мол инвестиция құйылатын елдер ғана дами алады. Қазақстан да дәл осы жолды таңдауы тиіс.
    Дамыған елге айналу үшін, тамаша инфраструктура мен тапсырмаларға ие болу жеткіліксіз. Дамыған елге айналу үшін, қоғамның зияткерлік әлеуетінің жоғары болуы қажетті. Мемлекет білім беру саласын дамытуда нақтылы шараларды жүзеге асыруы керек. Бүгінгі қазақ жастарының болашақта атамекеніміздің лайықты азаматтары болып, өз қызметтерін отанына арнайтынына нық сенемін.
    Болашақта елімізді жастар басқарады. Еліміздің қалай дамитыны соларға байланысты. Сол үшін біз қазір жастарымыздың ақылды, дарынды, білімді, рухани бай, отаншыл, еркін, қуатты, өз тілін білетін және сүйетін, халқының тарихы мен мәдениетін мақтан тұтатын болып өсуі үшін бәрін жасау керекпіз. Тек осындай жастар ғана болашақта қазақ халқын жаңа белестерге жеткізеді.
    Менің ойымша, Қазақстан дамуының маңызды факторлары – экономиканы экологизациялау мен адамның өмір сүруіне ыңғайлы орта қалыптастыру. Өмір сүру сапасының жоғарылауы, ресурстық тиімділік, жаңа инновациялық материалдар мен өнімдердің қолданылуы республиканың негізгі басымдылықтарына айналуы қажет, бұлар – ХХІ ғасырдың жетекші трендтері.
    Біз «жасыл» стандарттардың енгізілуін бастай аламыз, яғни ол стандарттар өндіруші объекттер мен өндірілуші өнімнің экологиялылығына, ормандарды күзету мен қалпына келтіру саласында халықаралық стандарттарды қолдануға, орманды-саябақты жерлер территориясын кеңейтуге бағытталады.
    Республика астанасы мен Алматы қаласы үшін тұрақтардың жеткіліксіздігі маңызды мәселеге айналып барады. Бұдан былай тұрғын үй кешенінің болсын, іскерлік кешеннің болсын құрылысы тұрақтар құрылысынсыз жүргізілмеуге тиіс.
    Мемлекеттер мен халықтар арасындағы құрметті байланысқа негізделген өзара тиімді серіктестікке Қазақстан ашық болуы керек.
    Бейбітшілікті сүю мен көпвекторлық, прагматизм және жалғасушылық – республика саясатының қалаушы тастары. Арамызда қанша қашықтық болмасын, шетелдік серіктестерімізбен тығыз және интенсивті байланысқа дайын болу керекпіз. Бастысы – өзара тиімді ынтымақтастықтағы түсіністік пен мақсаттылық.
    Қазақстанның жеткен жетістіктерін сақтап, балаларымызға жеткізу – жарқын болашақ кепілі. Сондықтан осы мақсатқа жету үшін біз қадірменді ағайын аянбай қызмет етейік, бұл біздің парызымыз.
    Мәселе Қазақстан мен оның жоғары құндылығына байланысты болып тұрғанда, менің материалдық жағдайым ғана емес, жеке өмірім де ештеңеге тұрмайды. Мен ел мүддесін қоғауға міндеттімін және солай бола береді де!
    Данышпан және еңбекқор қазақ халқының мақсаттары жоғары. Бұл мақсаттарды ең жақсы түрде іске асыру – біздің парызымыз, құрметті отандастарым. Сол үшін бізге еңбек пен білім, еркіндік пен шешушілік, шығармашылық ой мен оптимизм қажет.
    Тарихымыз үйреткендей, бізде даналық таныту, өте жақсы дайындыққа ие болу, жақсы білім, ақпараттандырылушылық, еңбекқорлық пен мақсаттылық жатыр. Сол кезде міндетті түрде жетістікке жетеміз. Мақсатымыз – мықты да гүлденуші мемлекет құру.
    Мәдениет пен руханилық – ол тек білімділік қана емес. Ол адамның өркениеттілігінің жоғары деңгейі, дәстүрге құрмет, нағыз азаматтылық, отаншылдық, туған тілді білу.
    Ештеңе ойлап шығарудың қажеті жоқ. Тек қана – бабалар дәстүрін ұстану, туған тіл мен мәдениетті сүю, отан игілігі үшін оқу және қызмет ету, мықты және тату тәтті отбасы құру, дені сау балаларды тәрбиелеу, нақ ортасында адам мен оның құндылықтары тұратын экономиканы құру.
    Мемлекеттің нығаюы үзіліссіз үрдіс болғандықтан, сіздерді, достарым, үнемі халқымызға пайда әкелуге, республика игілігіне жұмыс істеуге, ал осы талпыныстарымыз максималды тиімді болу үшін, сіздерді оқуға және үнемі зияткерлік деңгейлеріңізді көтеріп отыруға шақырамын. Еңбек және білім, теория және тәжірибе шығармашылық ой-өріспен байланыстырылған жерде ғана үлкен жетістіктер болады. Сондықтан, достар, аянбай еңбек етіп, білім алып және жұмысқа шығармашылық тұрғыда аралассақ, еліміз міндетті түрде гүлденеді.
    Құрметті отандастар!
    Нәтижелі экономиканың негізі ретінде инновация, технологиялық жаңару, өндірістік салада ғылыми еңбектердің қолданылуы қызмет етеді. Инновациялардың рөлі жыл сайын артып келеді, олар барлық салаға енуге тиіс. Яғни, инновацияның нағыз нәтижелерінің алынуы – тек мемлекеттің ғана мәселесі емес. Аймақтық экономиканың бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ету үшін, бұл үрдіске бизнесті де, ғылымды да, барлық қоғамды да қатыстыруымыз қажет.
    Бүгін, модернизация – тек техникалық инновациялар ғана емес. Оның басты мақсаттары жаңа қоғам, жаңа инфрақұрылым, жаңа адам құруда, халықтың, билік органдарының және бизнес-қоғамдар күшінің бірігуінде жатыр, бұлар бізге халықаралық аренада жетекші елдермен бәсекеге шығуға мүмкіндік береді.
    Құрметті достар, сүйікті Отанымыз үшін құрбан ететін біздің өміріміз бір, болашағымыз бір, армандарымыз бір. Отан үшін ерең еңбек етейік!
    Сіздердің Қазақстанды нығайтудағы істеріңізге күш-қуат тілеймін.

  3. ЖАЗЫҚСЫЗ ЖАНДАРДЫ ҚАТЫГЕЗДІКПЕН СОТТАТҚАН СУДЬЯ-ТЕРГЕУШІЛЕРДІ ҚОҒАМНАН ТАЗАРТУ КЕРЕК. КЕРІСІНШЕ ОНДАЙ АРЫН САТҚАН СОТСЫМАҚТАРДЫҢ ЖЕР БЕТІНДЕ ЕРКІН ЖҮРУГЕ ҚҰҚЫ ЖОҚ. ЗАҢНЫҢ БАР ЕКЕНДІГІН РАС БОЛСА, ӨЗДЕРІН БАС БОСТАНДЫҚТАРЫНАН АЙЫРУ КЕРЕК. ƏДІЛЕТСІЗДЕРДІҢ БАСТАРЫНА ҚАРҒЫС КЕЛСІН, ІШКЕНІ – ІРІҢ, ЖЕГЕНІ – ЖЕЛІМ БОЛСЫН, ƏУМИН.

  4. «Халық банкі» тоналуына жазықсыз жандар күйіп кете бере ме?
    «Халық банкіне» жұмысқа тұрып нең бар еді, құлыным?..

Пікір жазу

Пікіріңізді енгізіңіз!
мұнда сіздің атыңызды енгізіңіз