Алаш рухының ақтаңгері

2
4245

 

Сексенінші жылдардың басында журналистика факультетінде ұстаз болып жүрген кезімде факультетімізге өрімдей бір жас жігіт оқытушылық қызметке келді. Алғашында бірден жақсы араласып кете алмадық. Біртіндеп білісе бастадық.
Сөйтсек, бұл жігіттің еңсесін көтеріп жүретіндей себеп-салдары бар екен. Өмірхан Әбдиманұлы М.В.Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік университетінің журналистика факультетін бітіріпті. Ол кезде Мәскеуде оқу, оның үстіне Кеңестер Одағында ең атақты университет саналатын МГУ-ді бітіру – екінің бірінің қолынан келе бермейтін бақыт болатын. Бұған дейін ҚазМУ-дің журналистика факультетінде МГУ-дің журналис­тика факультетінің түлегі, профессор Марат Барманқұлов пен Ленинград университетін тәмәмдаған Сағымбай Қозыбаевтан басқа атынан ат үркетін беделді оқу орындарынан білім алған ешкім жоқ-тұғын.

Орыстілді Марат пен Сағымбай лекцияларын орысша оқып, ауызекі сөйлескенде де көбіне орыстың тіліне бейім болатын. Ал, мынау Өмірханымыз орыстардың арасында жүріп, Мәскеуде оқу бітіріп келгеніне қарамастан, орысшылдығы байқалмады, керісінше, сабақтарын қазақша өтіп, ауыл қазақтарымен тығыз аралас-құралас жүрді. Өмір­ханның қазақылығы, қарапайым­дылығы соншалық, оның Ресейде орысша оқып, білім алып келгеніне, онда да орыс тілінің «майын ішетін» атақты МГУ-дің журналистика факультетін бітіргеніне сенгің келмейтін. Оның үстіне әңгімелерінің негізі орыс мәдениеті жайлы емес, қазақ әдебиеті, ұлттық журналистика жайында болатын.
Міне, сол Өмірханның қазақ білімінің қара шаңырағы әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетіне келіп, жас журналис­тер мен филологтарды тәрбиелеу ісінің басы-қасында жүргеніне де тура отыз жыл болыпты. Абыройлы аға жасы алпыстың да асқарына шыққан ғибратты ғалым, ұлағатты ұстаздың жас ұрпақ, туған жұртына бергенінен-берері әлі алда және аз емес.
Өмірхан Әбдиманұлы 1953 жылдың ерте көктемінде, жыл басы наурыз айының 3-ші жұлдызында Жамбыл облысының қазіргі Тұрар Рысқұлов ауданына қарасты Жақ­сылық ауылында дүниеге келді. 1960 жылы ауылындағы 8 жылдық мектепке барып, 1970 жылы М.И.Калинин (қазір Ахмет Байтұрсынов) атындағы он жылдық мектепті бітірді.
Еңбек жолын Ленин атындағы ұжымшардың Тельман бөлімшесінде жұмысшы болып бастап, 1970-1972 жылдар аралығында аудандық мәдениет бөлімінде қызмет атқарады. Әскери борышын өтеп келген соң, 1975-1976 жылдары Жезқазған облыстық «Жезқазған туы» газетінде әдеби қызметкер болып, университетке оқуға түскенге дейін-ақ Өмірхан өмірдің біраз жолынан өтіп, оның ащы-тұщы дәмін татып, ысылып қалған болатын. Еті тірі жас жігіт қолына қалам алып, шығармашылық қабілетін аша түсті. «Жезқазған туы» газетіндегі әдеби-публицистикалық шығармашылықпен айналысқан жылдар Өмірханды сөз өнерінің қиын да қызғылықты жолына біржола бағыттаған еді.
1976 жылы С.М.Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің филология факультетіне түсіп, үздік студент ретінде М.В.Ломоносов атындағы Мәскеу мемлекеттік уни­верситетінің журналистика факуль­тетіне ауыстырылып, оны 1982 жылы аяқтады. 1991 жылы Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық универ­ситетінің аспиратурасын тәмәмдады.
Университет қабырғасындағы оқытушылық қызметтің алғашқы жылдары дәріс берудің қыр-сыр­ларын меңгерумен өтті. Басқа маман­дықтарға қарағанда, бола­шақ журналистер қоғамдық өмір­дің ұңғыл-шұңғылына жүйріктеу, әр нәрседен хабардар болатыны белгілі. Сондықтан, қазақ журна­листикасының теориялық, тәжіри­белік жақтарынан дәріс берген Өмірхан әрбір сабаққа мұқият дайындықпен келетін. Өз міндетіне үлкен жауапкершілікпен қарайтын жас ұстаздың әрбір сабағы бір-біріне ұқсамай, ерекше сәтті өтетін. Көп ұзамай-ақ Өмірханның дәрістері факультетте айтарлықтай аталып жүрді.
Өмірхан 1983-1988 жылдары Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінде журналистика факультеті теле-радио журналистика кафедрасының оқытушысы, 1992-2009 жылдар арасында филология факультетінде аға оқытушы, доцент, профессор, деканның орынбасары, 2009-2012 жылдары қазақ әдебиеті кафедрасының меңгерушісі қызметтерін атқарды.
Қажырлы еңбек, талмай ізденудің нәтижесінде Өмірхан Әбдиманұлы филология факультеті деңгейінде ғана емес, жалпы университеттегі рейтингі ең жоғары ұстаздардың қатарына ілікті. Білікті ұстаз, белгілі ғалым 2012 жылы ҚазҰУ-дің журналистика факультетінің деканы қызметіне тағайындалды.
Алпыс жас – адам өмірінің кезекті межелі биігі, өткен-кеткен жұмысына есеп беретін еңселі де есті адамның жасы. Тәлімді тәжірибе, биік бедел, асыл абыройға тек табан ақы, маңдай терімен ғана жеткен Өмірханның атқарған іс, шалымды шаруалары қыруар.
Жоғары оқу орындарының бір ерекшелігі – дәріс беретін оқытушылар міндетті түрде ғылыммен айналысып, оны күнделікті оқу үрдісі барысында өндіріске ендіріп отыруға тиіс. Өмірхан да ізденісі мен игілігі қатар ғылым жолына түсті.
Бірақ, бір жағынан, күнделікті дәрістерге дайындық, екінші жағынан, түрлі қоғамдық жұмыстарға араласу қолға байлау болып, ойдағы жоспарлардың дер кезінде жүзеге асуына мүмкіндік бермеді. Табиғатынан қоғамдық жұмыстарға үйір Өмірханның факультет пен университет ауқымындағы күнделікті қым-қиғаш тіршіліктерге белсене қатысып, әсіресе, елімізде алғаш рет республикалық «Қыз сыны» байқауын ұйымдастыруы – ұлағат аларлық орасан шара еді.
Сонымен, Өмірхан 1988 жылы академик Зейнолла Қабдолов басқарған қазақ әдебиеті кафедрасына аспирантураға түсті. Аспирантурада ғылыми еңбектің ғылыми жетекшісі мен тақырыбын таңдауының өзі қызық болды. Өмірханға жетекшілік жасауға қос академик – Зейнолла Қабдолов пен Тұрсынбек Кәкішев қатар ниет білдірді.
Қашан да бұра тартпай, турасын айтатын Тұрсекең бұл жолы да: «Зекең ұсынған Ш.Айтматов туралы тақырып та қажет, әрі терең. Бірақ, Айтматовтың шығармашылығынан қорғап жатқан орыс-қырғыздар жетерлік. Одан да сен қазір зерттеуді өте қажетсініп тұрған Алаш тақырыбына бар. Оған Зекең қарсы болмайды. Өйткені, Алаш мәселесі қазір уақыт сұранысына сай келіп тұр» – деп, мәселені төтесінен қойды.
Мүйізі қарағайдай қос марқасқа академиктің қыспағында қалғандай болған Өмірхан таңдау жасай алмай әрі толқыды, әрі қиналды. Бір қарағанда, әлемге әйгілі Шыңғыс Айтматовтың шығармалары аса терең, асқан ғибратты. Қажетті кітаптар мен деректер өте мол. Ғылыми жұмысты тезірек жазып, жылдам қорғауға болады. Екінші жағынан, түрен түспеген алаш арыстарының тар жол, тайғақ кешкен кезеңі өзінің құпиялылығымен, жұмбақтығымен еріксіз тартып барады. Тарихи дәйек, тиісті құжаттар кемшін, әрі әрқилы. Көп ізденіс, үлкен жұмыс керек.
Ешқашан «ауырдың үсті, жеңілдің астындағы» жайбарақат масылдыққа бой алдырмаған Өмірхан қиындықтан қашпай, қиямет еңбекке бел шеше кіріспекші болды. Ұяты мығым, әдебі басым жас ұстаз, алдымен, Зейнолла Қабдоловтай ұлт зиялысының алдынан өтіп, рұқсат-ризашылығын алды.
Қазақ әдебиетінің тарихына тыңнан жол салып, батыл барған профессор Тұрсынбек Кәкішевтің ақылына жүгінген Өмірхан Алаш тақырыбын таңдап, жиырмасыншы ғасырдың бас кезіндегі қазақ әдебиетіндегі азатшыл бағыттың негізін қалаушы Ахмет Байтұрсынов шығармашылығы бекітілді. Жас ғалым ұлттық рухтың, алашшыл әдебиеттің қайнар бұлағына ден қойды. Осы кезден бастап, Өмірхан Әбдиманұлының бүкіл шығармашылық еңбегі Алаш әдебиетін зерттеуге арналды.
Өмірхан 1992 жылы «А.Бай­тұрсыновтың әдеби-публицис­тикалық мұрасы» тақырыбында кандидаттық еңбегін, 2007 жылы «Ұлт-азаттық идеяның ХХ ғасыр басындағы қазақ әдебиетіндегі көркемдік мәні мен жаңашылдық сипаты» атты докторлық диссертациясын сәтті қорғады.
Өмірханның негізгі зерттеу нысандары – А.Байтұрсыновтың шығармашылығы, Алаш әдебиеті, қазақ әдебиеті тарихының «ақтаңдақтары», «Қазақ» газеті» (1993), «Ахмет Байтұрсынұлы» (2007), «Қазақ әдебиетіндегі ұлт-азаттық идея» (2007), «Қазақ әдебиетіндегі ұлттық рух» (2010) атты монографиялық зерттеулер – уақыт үдерісіндегі әдебиеттану ғылымының алдына қойылған талаптарға сай жазылған, замана сұранысына толық лайықты, жаңашыл сипаттағы ғылыми еңбектер болды.
1993 жылы жарық көрген «Қазақ» газетінде» қазақтың тұңғыш бейресми басылымы «Қазақ» газетін алғашқылардың бірі болып арнайы зерттеп, оны шығару жолындағы қазақ зиялыларының тарихи еңбегін айқындап, онда жарияланған материалдардың мән-маңызын жан-жақты ашты. «Қазақ» газетіндегі мақалалар жүйеленіп, олар тарихи-публицистикалық, әдеби-мәдени үрдісте қаралып, жан-жақты терең талдаудан өтті.
«Ахмет Байтұрсынұлы» атты зерттеу-эссеге А. Байтұрсынұлының өмірі мен шығармашылығы, күрес жолы мен қайраткерлік істері арқау болған. Осынау тәлім-тәрбиесі зор еңбекте автор былай дейді: «Ахмет Байтұрсынұлы – Х1Х ғасырдың аяғы мен ХХ ғасырдың бас кезіндегі қазақ халқының саяси-әлеуметтік, мәдени-рухани өмірінен айрықша орын алған тұғырлы тұлға. Бір басына сан түрлі салқар санаткерлік тоғысқан осынау ұлы азамат қазақ руханиятындағы теңдесі жоқ құбылыс десек, артық айтқандық емес» (Ө. Әбдиманұлы. Ахмет Байтұрсынұлы. Алматы, «Арда», 2007, 4-бет).
Салмақты шығармада қазақ халқының руханиятына өлшеусіз еңбек сіңірген аса көрнекті тарихи тұлға, ұлтымыздың ұстазы, ұлттық қазақ баспасөзінің негізін салушы Ахмет Байтұрсынұлының тағдыр-талайы, қоғамдық-мәдени қайраткерлігі – шығармашылық даналық-даралығымен тығыз байланыста зерттеліп-зерделенді.
Бес тараудан тұратын моно­графияның алғашқы тарауы Ахметтің өмір жолына арналса, санқырлы дарын иесінің ақындық өнері екінші тарауда орыс тілінен аударылған «Қырық мысал» (1909) және «Маса» өлеңдер жинақтарын талдау арқылы ашылады.
ХХ ғасырдың бас кезінде шыққан «Қазақ» газетінің ұлт-азаттық қозғалыстағы көшбасшылық рөлі, оның шығарушысы әрі редакторы Ахметтің ұйымдастырушылық, публицистік қызметі үшінші тарауда мұқият зерттеліп, лайықты бағасын алды.
Төртінші тарау Ахметтің қазақ тіл білімінің, әдебиеттану ғылымының негізін салушылық, әдебиетті зерттеушілік, сыншылық қызметіне арналды. Бесінші тарауда Ахмет – ұлы Абайдың рухани дәстүрін жалғасырушы ретінде көрінген.
Ө.Әбдиманұлы Алаш көсем­дерінің бірі болған А.Байтұрсынұлы туралы ойларын төмендегіше түйіндейді: «Ұлылыққа тән бар қасиетті бойы­на ұялатқан асыл арыс екі ғасыр тоғысындағы алмағайып заманда елінің елдігі, туған халқының теңдігі үшін отаршылдыққа қасқайып қарсы тұрған қажырлы қайратымен ұрпақ жадында мәңгі қалары сөзсіз. Ахмет Байтұрсынұлы – тек күрескер тұлға ғана емес, замананың алмағайып шақтарын көркемдік танымға арқау етіп, оны шынайы шыншылдықпен суреттеген, сөйтіп, сол арқылы ертеңгі ел тәуелсіздігіне үмітпен қарауға үндей білген, парасатты ойлары арқылы болашаққа жол сілтеген дара дарын, қарымды қалам иесі» (сонда, 261-бет).
Ғалымның «Қазақ әдебиетіндегі ұлт-азаттық идея» атты монографиясы ХХ ғасыр басындағы қазақ әдебиетіндегі азатшылдық идеяның әдебиет дамуындағы орнын тұтас әрі толық тілге тиек етеді. Зерттеуші ұлт-азатшыл идеяның қазақ әдебиетіндегі көрінісін – дәстүр, тарихи негіз, даму бағыттары, көркемдік мәні мен қызметі, жаңашылдық сипаты тұрғысынан сабақтастықта сөз қарастырады.
ХХ ғасырдың бас кезіндегі қа­зақ әдебиеті күні кешеге дейін өз дәрежесінде зерттелмей, біржақты бағаланып келді. Тәуелсіздік алған соң, әдебиеттану ғылымының алдында осы бір күрмеуі күрделі дәуірдің әдебиетін тұтас күйінде алып, біртұтас әдеби даму үрдісінде көрсету міндеті тұрды. Осынау ауқымы кең, салмағы ауыр жұмысты Ө.Әбдиманұлы өзінің «Қазақ әдебиетіндегі ұлт-азаттық идея» мен «ХХ ғасыр бас кезіндегі қазақ әдебиеті» атты монографияларында дұрыс әдіснамалық ұстанымдарды қолдану әдісімен ғылыми жүйеге түсіріп, абыроймен атқарып шықты.
«ХХ ғасыр бас кезіндегі қазақ әдебиеті» еңбегінің басты құндылығы – ғалымның ХХ ғасыр басындағы тарихи жағдай мен әдеби дамуға бүгінгі күннің биігі, ұлттық мүддесі тұрғысынан ғылыми талдаулар жасап, бағалай алуы десек, қателеспейміз. Зерттеуші ХХ ғасыр басындағы қазақ әдебиетіндегі негізгі үш бағытты: діни-ағартушы, ағартушы-демократтық, ұлт-азатшыл бағыттарды дөп басып, айқын анықтайды. Сонымен қатар, зерттеуші-ғалым аталған әр бағыттың негізгі сипаттарын зерделеп, оның көрнекті өкілдеріне жеке-жеке тоқталады. Діни-ағартушы бағыттың аса ірі өкілі Мәшһүр-Жүсіп Көпеевтің, ағартушы-демократтар қатарындағы Шәкәрім Құдайбердиев пен Сұлтанмахмұт Торайғыровтың, ұлт-азаттық майданының қайраткерлері Ахмет Байтұрсыновтың, Мір­жақып Дулатовтың, Мағжан Жұмабаевтың, Бернияз Күлеевтің шығармашылықтарына тағлымды тараулар арнайды.
Өнегелі ұстаз, ғақлияшыл ғалымның өткен ғасырдың бас кезіндегі қазақ әдебиеті жайлы ой-пікірлерінің өзегі: «ХХ ғасырдың бас кезі – қазақ ұлты үшін ой-сана оянуының дәуірі, әдебиет үшін рухани жаңару мен түлеудің кезеңі болды. Қазақ қоғамының жаңа тарихи кезеңге қадам басқан сәтіндегі өмір шындығын кемел көркемдікпен суреттеп, шынайы шындықпен бейнелеген әдебиеттің күрделі де қызықты болғаны даусыз. Ол жаңа асқарға көтерілудің алтын көпіріне айналды» – деген дәйекті жолдарда жатыр. (Ө.Әбдиманұлы. ХХ ғасыр бас кезіндегі қазақ әдебиеті. Алматы, 2002, 429-бет)
Өмірхан Әбдиманұлы – «Қазақ әдебиеті» (2007 ж.) атты жоғары оқу орындарына арналған оқулықтың, қазақ әдебиеті бойынша мектепке арналған бінеше оқулықтардың, жиырмаға таяу оқу құралдары мен көмекші әдістемелік құралдардың авторы. Сондай-ақ, екі томдық «Қазақ әдебиетінің қысқаша тарихын», он томдық «Қазақ әдебиетінің тарихын» жазуға белсене қатысқан, жалпы саны жүзден астам мақалалары республикалық және шетелдік түрлі басылым беттерінде жарық көрген, түрлі халықаралық конференцияларға қатысып, қазақ әдебиеті жайлы баяндамалар жасаған білімпаз оқытушы, беделді оқымысты – ҚР Білім және ғылым министрлігінің «Құрмет грамотасымен» (1996), «Қазақстан Рес­публикасы Білім беру ісінің үздігі» белгісімен (1997) марапатталған. Қазақстан Журналистер Одағының Мұхамеджан Сералин атындағы сыйлығының иегері (1994).
Ө.Әбдиманұлы ұстаз-ғалым ре­тінде өз саласы бойынша жо­ғары мектептегі оқыту ісін ұйымдастырушылардың алдыңғы қатарында болды. Ұстаздары академиктер Зейнолла Қабдолов пен Тұрсынбек Кәкішевтер басқарған «Қазақ әдебиеті» кафедрасының меңгерушісі ретінде әдебиетті оқыту мен зерттеудің бүгінгі заманға сай жаңашыл бағыт-бағдарларын қалып­тастыруға ауқымды еңбек сіңірді. Бүгінгі таңда Өмірхан бір кезде өзі ғы­лыми-педагогикалық еңбек жо­лын бастаған «Журналистика» фа­культетінің деканы қызметінде жаңа жур­налист-мамандарды дайын­дау­дың жаңашыл үрдісінің көш басында жүр.
Асқаралы алпыс жас – ғалым­ның нағыз толысқан кемел шағы. Ғұмыр бойы Алаштың сөзі мен әде­биетін зерттеп келе жатқан Алаш ру­хының ақтаңгері, филология ғы­лым­дарының докторы, профессор Өмірхан Әбдиманұлының ұстаздық һәм ғалымдық жолы саралығымен де, да­ралығымен де өрісті-өнегелі соқпақ.

Дандай ЫСҚАҚҰЛЫ,
С.Демирел атындағы университет
ректорының кеңесшісі, филология
ғылымдарының докторы, профессор

 

 

2 ПІКІРЛЕР

  1. мен пікір ретінде осы мақаламды жіберіп отырмын.
    Ахаңын асқақтатқан Арқалық
    Жыл сайын, еліміз Тәуелсіздік алғалы, 31 мамыр күні өтетін «қуғын-сүргін құрбандарын еске алу» қалалық шара биыл өзіндік ерекшелігімен аталып өткенін Торғай елі әңгіме арқауы қыла білді. Олай дейтін себебіміз, жылда қатып қалған бір сценарий негізінде қаладағы «Ұлы отан соғысы ардагерлері»монументі жанында мекеме, мектептер болып жалынды сөздер айтып, гүлдерімізді қойып қайтушы едік.Биыл қаламызда бұрынғы әкіміміз Берік Әбдіғалиұлының жетекшілігімен орнатылған Алаш азаматы, ардақты Ахмет атамыздың ескерткіші жанында ата-бабалар рухына тағзым жасап, қуғын-сүргін құрбандарының ұрпақтары тағылымды пікірлерін білдірсе, қала әкімі Қанат Ғабдуллин мырза қос тілде баяндама жасады.Мешіт имамы арнайы құран аударып, аруақтарымызға бағышталды.
    Бұл жолғы еске алу рәсімдерінің «ерекше» болып отырғаны биыл жерлес атамыз, ағартушы-ғалым, жазықсыз қудаланған Ахмет Байтұрсынұлының туғанына 140 жыл толуына орай республика деңгейіндегі ғылми –тәжірбиелік «Ахмет Байтұрсынов және оның Қазақстан біліміне қосқан үлесі» тақырыбындағы конференцияның қаламыздағы оқу орны Арқалық мемлекеттік педагогика институтында өтуі.Конференция жұмысына Ахмет Байтұрсыновтың музей директоры Райхан Имахамбетова,Евразия ұлттық университетінің ғалымдары Д.Серікжан, Қ.Дәркенов,Л.Серғазы қатынасып ой бөліссе, Ахметтанушы және насихаттаушылар, Торғайдың азаматтары «Қос арыс» кітабінің авторы Әмірхан Абдуллин мен атамыздың тікелей ұрпағы Ибрахим Ағытайұлы пікірлерін білдірді.Қонақтар ата рухына тағзым ету үшін Ахаңның туған жеріне барып халықпен жүздесіп қайтса, осы институт студенті ЕлдосТоқтарбаев, ғылми жетекшісі Ардақ Абдуллина екеуі ғибратқа толы «Қайраткер ғалым қаламгер-Ахмет Байтұрсыновтың әдеби мұрасы» атты Ахметтануға арналған жаңа кітаптың тұсаукесерін жасап, елге таныстырды.Кітаптың алғы сөзін жазушылар белгілі қазақ жазушысы жерлес ағамыз Қоғабай Сәрсекеев пен отауызды, орақ тілді ақын ініміз Айбек Қалиев.Мәні де маңызы да өте жоғары осы кешке қатынасушы жастармен қатар үлкендерде мол мәлімет, рухани азық арқаланып қайттық. Жалпы осы аталған институт ректоры Сейтбек Бекенұлы келгелі Торғай елінде тарихқа байланысты көптеген тың мәлімет, ұмыт қалған тұлғаларымыздың өмір деректері халыққа жақсы танылып отырғанында айту қажет.Әрине, осындай игі істерді әкімшілік қызметімен қатар көтерген Берік Әбдіғалиұлы көптеген бастамалардың басы болғанын, тарихи ескерткіштерге қамқорлық жасатып, өсер ұрпаққа мол мұра көзін анықтап беруі бөлек әңгіме…
    Ахмет Байтұрсынов көшесі 31 мамыр күні халықтың бейне бір нақтылы көздеп барған жері болды.Жастар жазықсыз жазым болған ата-аналардың аруағына жыр шумақтар арнаса, аға буын өкілдері өз естеліктерін айтты.Жастай қуғынға ұшырап, бірнеше жыл абақтыдан абақты, лагерьден лагерьге, итжеккенге айдалған Әжікәрім Аяпберген атамыз туралы баласы Сабыржан,бай баласы ретінде және молда, қажының ұрпағы болғаны үшін сотталған әкеміз Әбдіхамиттың туған інісі Төлеу Нұрманов келеңді әңгімелерін айтып, жұрт бастарын өкініш пен нала арқалап шайқап отырды.Қуғын-сүргін ұрпағы Фадькина Людмила ханым көзінен мұң, жүрегінен қайғының ащы өксігі толы әңгімесін айтып үлкенді-кішілі жиналған көпшіліктің жазықсыз қуғындалып опат болған ата-аналар рухына деген аяушылықпен қатар Ұлттық намыс, қайрат ұшқыны жүректерінде лаулап жанып тұрды.
    Өкініш, асыра сілтеу.Қаншама қазақ қырылды, атты, соттады, ұрпақтары тіптен басқа ағайынның тегімен ағайыннан алыстаған кезең болды.Ия, бұл нәубәт еді, қарғыс арқалаған Голощекиннді айтпағанның өзінде,қазақтар «Мырзажан» атаған Мирзоянның қазақты қыруға арналған әректтерін енді біліп жатырмыз.
    Қостанай жері, оның ішінде Торғай елінің көзі ашық оқыған, халқына жаны ашитын ер азаматтары үшін қосымша квота сұратып алып қыруы, бұл қарт Торғай елінің халқына тиген зобалаң болды.Қарт чекист Хамза Нұржанұлы акеміз айтушы еді: «Ахаң өте сауатты және парасатты, қиындықтарға мойымай ұлты үшін неге болса да басын иген жан»-деп.Ия осындай қазақтың Міржақыпын, Ахметін, Сәкенін, Мағжанын,Тұрарын, Бақытжан аталарымыз,атай берсек таусылмас қазақтың қара нарларыннан қорыққан кеңес өкіметінің солақай саясаты әлі де жаңғырып тұрғанын да ұмытпауымыз қажет.«Қазақ қазағына жау болмай», «ұйқыдан ояндық, енді көзіміз ашық, көкірегіміз ояу» болу керек.
    Әр шаңырақта «қуғын-сүргінге» ұшырамаған, құйыны соғып, қара дауылы қазанын төңкерген отбасы кемде кем шығар. Гүл шоқтарын әр мекеме, мектеп, ұжымдарды жылда қиналып ақша жинап ескерткіш басына қойғаннан гөрі, әр қазақ «жеті шелпек» пісіріп, жетім –жесірге, жарлы жақыбайға үлестірсе сауап, «өлі разы» болар еді.Әумин, еліміз, жеріміз, ұрпағымыз амандықта болғай.
    Сүгірбай Әбдіхамитұлы Арқалық қаласы

Пікір жазу

Пікіріңізді енгізіңіз!
мұнда сіздің атыңызды енгізіңіз