SPORT ARQYLY SALAÝATTY О́MIR SALTYNA BET BURÝǴA TIISPIZ

722
0
Bólisý:

Búgingi keıipkerimiz – Ýalıhan TEN óskeleń urpaqty sportqa baýlý isine belsene atsalysyp júrgen azamat. Sondaı-aq, ol óziniń sporttaǵy jetistikteri arqyly naqty ispen dáleldep, úlgi kórsetip kele jatqan azamat. Atap aıtqanda Ýálıhan Ten – paýerlıftıng boıynsha Álem, Eýropa jáne Azııa chempıony, bodıbıldıngten eki dúrkin Álem jáne Azııa chempıony, QR chempıony, birneshe dúrkin Ironman.

«OO «Almaty Triathlon Federation»» qoǵamdyq uıymy jáne «Birinshi bolý batyldyǵy» korporatıvtik qorynyń múshesi, Qazaqstandaǵy WRPF resmı ókili bolyp tabylatyn Ý. Ten WRPF KZ jáne WPC KZ paýerlıftıng federasııasynyń prezıdenti, World Class Almaty bas dırektory qyzmetterin abyroımen atqarǵan.

Búginde Qazaqstandyq birikken MMA aralas jaýyngerlik jekpe-jek federasııasynyń bas dırektory, Almaty qalasynyń ákimi Baqytjan Saǵyntaevtyń shtattan tys keńesshisi Ýálıhan Tenmen bolǵan suhbatty oqyrman qaýymnyń nazaryna usynǵandy jón kórdik.

– Ýálıhan myrza, «Aralas jekpe-jekten birikken Qazaqstan MMA federasııasy» respýblıkalyq qoǵamdyq birlestigi resmı túrde IMMAF-WMMAA halyqaralyq aralas jekpe-jek federasııasynyń quramyna kirgenin bilemiz. Osy tusta ózińiz tizginin ustaǵaly beri de atalmysh Federasııa aýqymdy ister atqaryp keledi. Endigi jerde osynaý Qazaqstandyq birikken MMA aralas jaýyngerlik jekpe-jek federasııasynyń búgingi tynys-tirshiligimen oqyrman qaýymdy tolyǵyraq tanystyra ketseńiz…

– 2018 jyldyń 24 jeltoqsanynda Qazaqstanda jańa strýktýra «Aralas jekpe-jek MMA-den birikken Qazaqstan federasııasy» RQB qurylǵan bolatyn. Onyń quramyna Qazaqstan aralas jekpe-jek MMA Federasııasy, Aralas jekpe-jek, pankratıon jáne grepplıng Ulttyq Federasııasy jáne NOMAD MMA Federasııasy kiredi. Jańa uıymdy Ǵalymjan Esenov basqarady.

Respýblıkalyq birlestik Kárim Másimov basqaratyn Qazaqstannyń jaýyngerlik óner qaýymdastyǵynyń qamqorlyǵymen jumys isteıdi. Bul assosıasııa tórt baǵytty damytady: karate, jekpe-jek, tolyq baılanystaǵy sport túrleri jáne MMA aralas jekpe-jek.

Jarty jyldyń ishinde jańa basqarý júıesi óz nátıjesin berdi: aralas jekpe-jekten Qazaqstan Respýblıkasynyń MMA quramasy Taılandta ótken Azııa chempıonatynan jeti altyn, toǵyz kúmis, bes qola medal jeńip alyp absolıýtti rekordyn ornatty. Jalpykomandalyq esepte birinshi oryn alǵan Qurama, azııalyq sýbkontınenttegi myqtylardyń qataryna qosyldy.

– Sózińiz aýzyńyzda, osy tusta Azııa chempıonaty týraly tolyǵyraq aıta ketseńiz… Oqyrman qaýym shapshasyna shań juqtyrmaǵan júırikterimiz týraly bile otyrsa…

– Taılandtyń Bangkok qalasynda ótken aralas jekpe-jek MMA-den Azııa chempıonaty óz máresine jetti. Bıylǵy qurlyqtyq dodaǵa Azııanyń 13 eli qatysyp, Qazaqstan quramasy jalpy komandalyq esepte 7 altyn, 9 kúmis, 3 qola júldemen birinshi satydan kórindi.

Qurama sapynan altyn alǵandar 70 keli salmaqta Talshyn Jumataeva, 61 keli salmaqta Oljas Moldaǵalıev, 52 keli salmaqta Baǵdat Jubanysh, 47 keli salmaqta Tursyn Aıan, 83 keli salmaqta Mádı Dosmuhanbeto, 77 keli salmaqta Aıdyn Tólepbaev, 65 keli salmaqta Anatolıı Zolotyh.

Kúmis ıelengender: 52 keli salmaqta Nurjamal Sadyqova, 61 keli salmaqta Dastan Amangeldi, 47 keli salmaqta Úkiliaı Ahmetáli, 70 keli salmaqta Antonıno Kotlıarevskaıa, 52 keli salmaqta Erulan Qabdulov, 56 keli salmaqta Ádilhan Aıazbaev, 93 keli salmaqta Serik Ábirov, 70 keli salmaqta Neımat Asadov, 65 keli salmaqta Elaman Shalqymbekov.

Qola júldeni qanaǵat tutqandar: 56 keli salmaqta Darhan О́mirbekov, 70 keli salmaqta Májıt Sardarov, 83 keli salmaqta Aleksandr Val.

Osyǵan deıingi Azııa chempıonattaryn eske alatyn bolsaq, bıylǵy chempıonatta bizdiń sportshylar joǵary nátıje kórsetip otyr. Sebebi, 2018 jyly Azııa chempıonatynda 1 altyn, 3 qola, 2017 Azııa chempıonatynda 3

altyn, 2 kúmis, 3 qola medal, Álem chempıonatynda 2 kúmis, 2 qola medal ıelengen bolatyn.

– Jaz maýsymynda óte belsendi jumys istegenderińiz kópke málim. Nur-Sultannyń tórinde ótken aralas jekpe-jekten M-1 Challenge 102 týrnıri de sportsúıer qaýymnyń ystyq yqylasyna bólengeni aıan…

– M-1 Challenge 102 týrnıri 13 jekpe-jekten turdy, olardyń úsheýi tıtýldyq. Birinshi tıtýldyq jekpe-jekte M-1 Challenge chempıony Shavkat Rahmonov Brazılııadan kelgen Tıago Varejao Laserdýdi jeńip, jartylaı orta salmaqta ataǵyn qorǵap qaldy.Kezdesý birinshi raýndta aıaqtaldy.

Osylaısha, 24 jasar qazaqstandyq kásibı mansabyndaǵy12-shi jekpe-jeginde 12-shi jeńisine qol jetkizdi. Rahmonov barlyq jekpe-jekterinde merziminen buryn jeńiske jetken. Al 29 jasar brazılıalyq mansabynda jetinshi ret jeńilis tapty.

Ekinshi jeńil salmaqtaǵy belbeý úshin qazaqstandyq Sergeı Morozov pen reseılik Aleksandr Osetrov judyryqtasty. Jerlesimiz aıqyn jeńiske jetip, jeńil salmaqtaǵy M-1 Challenge chempıony atandy.

Jekpe-jek tórtinshi raýndta aıaqtaldy. 30 jasar Morozov úshin bul jeńis mansabyndaǵy 16-shysy boldy, al 22 jasar reseılik birinshi jeńiliske ushyrady.

Sondaı-aq, Almaty jedel-járdem júrgizýshisin soqqyqa jyqqan azamatty jekpe-jekke shaqyrǵan Sábıt Júsipov M-1 Challenge týrnırine qatysyp, qarsylasyn úshinshi raýndta nokaýtqa jiberdi. Onyń qarsylasy ıspanııalyq Arıdana Romero boldy.

Sondaı-aq, Ismaıyl Geroev, Goıtı Dazaev, Isataı Temirov syndy sportshylarymyz jeńiske jetti.

Týrnırge qurmetti qonaqtar da kelip, sportshylarymyzǵa jankúıer boldy. Olardyń qatarynda QR Mádenıet jáne sport mınıstri Raıymqulova Aqtoty, Qazaqstannyń jaýyngerlik óner Assosıasııasy Prezıdenti Kárim Másimovmov, Sport jáne dene shynyqtyrý isteri komıteti tóraǵasy Serik Sapıev, MMA birikken Assosıasııasy Prezıdenti Ǵalymjan Esenov, belgili kásipker Aıdyn Rahymbaev jáne taǵy basqa qonaqtar keldi. Týrnırdiń uıymdastyrýshylary-M1-Global (Reseı) jáne «MMA boıynsha Qazaqstannyń Birikken federasııalar Qaýymdastyǵy» ZTB.

– Ýálıhan myrza, Aqtóbede MMA-dan jasóspirimder arasyndaǵy Qazaqstan chempıonaty ótkeni belgili. Chempıonat qorytyndysy neni kórsetti?

– Aqtóbede ótken MMA-dan jasóspirimder arasyndaǵy Qazaqstan chempıonatynda 16-17 jas aralyǵyndaǵy jasóspirimder men qyzdar arasyndaǵy aralas jekpe-jek týrnırine MMA (Mixed Martial Arts) elimizdiń barlyq óńirlerinen 85 jas sportshy qatysyp, sportshylar erler arasynda 9 salmaq dárejesinde, qyzdar arasynda 7 salmaq dárejesinde synǵa tústi.

Jarystyń qorytyndysy boıynsha jeńimpaz dep tanylǵandar: Dınara Aıapova (52,2 kg, Aqtóbe oblysy), Nurbol Bazarbaev (52,2 kg, Mańǵystaý oblysy), Adel Mahametova (56,7 kg, ShQO), Erasyl Teleýbaev (56,7 kg, ShQO), Sısenova Karına (61,2 kg, Aqmola oblysy), Danııar Qulbaı (61.2 kg,

Nur-sultan), Merýert Serikqalıeva (65,8 kg, Atyraý oblysy), Danııar Ájimqulov (65,8 kg, Atyraý oblysy), Temirlan Halıdolla (70,3 kg, ShQO), Ámirhan Mentaev (77,1 kg, Nur-sultan), Danıl Gýbın (83,9 kg, Aqtóbe oblysy), Isa Karımov (93 kg, Aqtóbe oblysy), Dıas Tilemis (120,2 kg, Aqtóbe oblysy).

– Jasóspirimder chempıonatynyń basty ereksheligi qandaı boldy? Atap kórsetseńiz…

– Jasóspirimder chempıonatynyń basty maqsaty – Qazaqstannyń jasóspirimder quramasyna jas sportshylardy qabyldaý úshin osy chepmpıonat jeńimpazdary ishinen myqty sportshylardy anyqtaý boldy. Dál osy jigitter bir jyldan keıin bizdiń elimizdi túrli halyqaralyq jarystarda tanystyratyn bolady. Kelesi jyly Italııada ótetin MMA-dan Álem chempıonatynda dál osy sportshylardyń arasynan Álem chempıony shyqpaıtynyna kim kepil.

Osy chempıonat aıasynda 14 jasqa deıingi balalardyń MMA aralas jekpe-jekke qatysý erejelerine biryńǵaı ózgerister engizildi.

Atalǵan is-sharaǵa Qazaqstan Birikken MMA federasııasy men Nomad MMA Respýblıkalyq Federasııasynyń ókilderi, Nomad MMA Respýblıkalyq Federasııasynyń Prezıdenti Gadjı Gadjıev, sondaı-aq, Birikken MMA federasııasynyń vıse-prezıdenti, NOMAD MMA stıliniń negizin qalaýshy Sergeı An qatysty. 14 jasqa deıingi balalardyń aralas jekpe-jekten jarystarǵa qatysýy Nomad MMA erejelerine sáıkes júrgizildi. Bul ereje jas balalar men jasóspirimderdiń jaraqattanýyn barynsha azaıtýǵa qamqorlyq jasaıdy. Erejege sáıkes, 14 jasqa deıingi balalar men jasóspirimder NOMAD MMAǵa sáıkes kúntizbelik jospar men erejeler boıynsha ǵana aralas jekpe-jekterde jattyǵyp, óner kórsete alady, tordaǵy urysqa ruqsat úzildi-kesildi tyıym salynady. 14 jasqa tolǵan jáne odan úlken jastaǵy sportshylar jattyqtyrýshylarynyń qalaýy boıynsha MMA erejeleri boıynsha da, Nomad MMA erejeleri boıynsha da jarystarǵa qatysyp, jattyǵýlaryna bolady.

– Bilikti sportshy retinde búgingi jastarǵa ne bere aldym dep oılaısyz?

– Sport salasyndaǵy jumysymyz aldaǵy ýaqytta da jandana túspek. Jetistikterimiz únemi el nazarynda bolmaq. Sport salasyndaǵy azdy-kópti kókeıge túıgen dúnıelerimizdi oqyrmannyń nazaryna usynyp ta úlgerdim. 2015 jyly sport salasyndaǵy kóp jyldyq tájirıbesime súıene otyryp, dene shynyqtyrý jattyǵýlary, tamaqtaný tártibi t.b. taqyryptardy taldaı otyryp orys tilinde «Drýgoı ty» atty kitabymdy jazyp shyqtym. Kitap Máskeýdiń eń iri baspalarynyń biri – «Mann, Ivanov ı Ferberde» shyqty. «Drýgoı ty» kitaby TMD elderindegi bestseller boldy. Búgingi jas urpaq osy kitapty óz qajetine jaratar bolsa, onda bizdiń sporttyń damýyna az da bolsa qosqan úlesimiz dep bilemin.Sondaı-aq, árbirimiz sportty serik etip, salaýatty ómir saltyna qadam basýymyz kerek. О́ıtkeni, elimizdiń bolpashaǵy deni saý azamattardyń qolynda.

– Aldaǵy josparlaryńyz týraly da bile otyrsaq…

– Qazan aıynda elordamyz Nur-Sultan qalasynyń Jekpe-jek saraıynda #M1Challenge105 Halyqaralyq týrnıri ótkizýdi josparlap otyrmyz. Atalǵan týrnırde MMA juldyzdary, jerlesterimiz Sergeı Morozov pen Arman Áshimov Soltústik Amerıkanyń sportshylarymen tıtýldyq jekpe-jek ótkizedi. Bul keshtiń basty qarsylastary M-1 Challenge týrnıriniń jeńil salmaqtaǵy chempıony @ morozclub777 2016 jyly amerıkandyq balýan @jretty -men jekpe-jek ótkizip, Rettoýshaýs bolashaq chempıon Morozovty tehnıkalyq nokaýtqa jibergen bolatyn. Morozov odan beri 7 kezdesý ótkizip, onyń 6-ynda jeńiske jetip, belbeýdi jeńip aldy. Sergeı úshin bul jolǵy jekpe-jek osydan úsh jyl burynǵy jibergen qateliginiń ornyn toltyratyn jaqsy múmkindik bolmaq. Sondaı-aq, dál osy keshte jeńil salmaqtaǵy ýaqytsha chempıon kanadalyq @keladesmma óziniń tıtýlyn burynǵy ýaqytsha chempıon @armanaae-ǵa qarsy ótkizedi. Chempıon @aleksandr_doskalchuk jaraqatyna baılanysty oıynnan tys qalyp jatqanda, dıvızıonnyń joǵarǵy palýandary oǵan qarsy tıtýldyq jekpe-jekke shyǵý quqyǵyna talasady.

– Sport salasynyń damýy jolyndaǵy eńbekterińizge sáttilik tileımiz! Báıgege qosqan júırikterińiz qashan da jeńis tuǵyrynan kórine bersin!

Suhbattasqan: Gúlnara DOSYMShALOVA

qazaquni.kz

Bólisý:

Facebook arqyly jazylǵan pikirler

Pikir nemese jaýap jazý

16 + jeti =