Мәдениет министрі «ӘНҰРАН» деген сөздің қолданыстан алынатынын айтты

3883
34
Бөлісу:

Мәдениет және спорт министрі Ақтоты Райымқұлова терминдерді өзгерту шаралары туралы әңгімеледі, деп хабарлайды sputniknews.kz.

Министрдің айтуынша, халықаралық терминдерді қазақ тіліне қайтару үшін терминологиялық қорға мониторинг жүргізілді. Осыған орай бұрын қазақ тіліне аударылған 3 300-ден астам жалпыға бірдей қабылданған термин мен ұғым қайта қаралып бекітілді.

«Олардың 300-ге жуығы – халықаралық терминдер. Мысалы, «мұражай» деген сөз «музей» болатын болды. Мұрағат – архив, тағы сондай-сондай нәрселер», – деді Райымқұлова бүгінгі есеп беру кездесуінде.

Бұдан бөлек, азатжол – абзац, пайыз – процент, сынып – класс, құрсым – шина,  теңгерім – баланс, әнұран – гимн, мұқаммал – инвентарь, ақау – дефект, шегендеу – демаркация, мейрамхана – ресторан, қимыл – анимация, ал «әлеует» деген сөз «потенциал» болып қайта өзгертілді.

«Бүгінде «Termincom.kz» сайтының негізінде терминологияның қазіргі жағдайы мен негізгі қағидалары туралы ақпараттандыру үшін электронды платформа іске қосылды», – деп атап көрсетті Райымқұлова.

Айта кетсек, Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев бұған дейін халықаралық терминдерді қазақ тіліне аудару мәселесін бірнеше рет көтерген болатын. Айтуынша, бірқатар терминнің аудармасы қисынсыз болса, кейбірі жап-жақсы аударылған. Қазақ тілі ғұмырлы болсын десек, оны жөнсіз терминологиямен қиындатпай, қазіргі заманға лайықтауымыз қажет. Кейбір аудармаларды негіздеу тәсілдерін қайта қарастырып, терминология тұрғысынан қазақ тілін халықаралық деңгейге жақындату керек, деген еді Назарбаев. Ол латын әліпбиіне көшу бұл мәселені реттеуге мүмкіндік беретініне сенім білдірді.

Бөлісу:

Facebook арқылы жазылған пікірлер

Сайтта 34 пікір жазылған

    • Қазақ Жастары 21 Маусым, 2019 18:37 Жауап

      Сайттағы қытайша жазуларды алып тастаңыздаршы. Білесіздерғой қытайлардың біздің Қазақ мұсылман бауырларымызды қалай қамап қинағанын. Қытай сайты осылай Қазақша жазама екен ? сол үшін мына жердегі қытайша жазулардың бәрін алып тастаңыздар. сайтқа қараушылар сіздерге өтініш

      • qazybek 22 Маусым, 2019 20:33 Жауап

        Құрметті қолданушы. Сайтта қытайша жазу жоқ. Порталда Қазақ, латын және төте жазудағы қаріптер ғана қолднылған. Сіз қытайша деп отырған жазу – төте жазу болып табылады.

      • Tenri Bori 27 Шілде, 2019 09:09 Жауап

        Масылмандар Шибөрілер, олар бізге бауыр емес, Көк Бөиілер деп Ақиқи атын айтсаңыз болмайма. Ол Жөйттерге сол керек, тілегендері қан, өз қанына өзі тойсын

  1. Досжан Жакудаев 21 Маусым, 2019 13:15 Жауап

    Сөздерді өзгертуге бюджеттен бәленбай млн теңге керек дейтін шығар

  2. Қария 21 Маусым, 2019 13:28 Жауап

    Жездемізге апайымыз сай болып шықты деген осы болар. Алдындағы Арыстанбек те бәлен жылда ауыз толтырып айтарлық ештеңе істемеген еді. Мына министрдің де түрін көріп қалжасынан түңілдік. Қалыптасып қалған сөздерде оның жұмысы қанша? Шамасы бұл қазақша қақпайтын біреу болғаны. Осы үшңн ғана оны орнвнан алып тастау қажет.

  3. Қазақ Жастары 21 Маусым, 2019 18:30 Жауап

    өзгертпеңдер. не мынау . тілімізге құрметсіздік қой мынау. орыс емеспіз ғой бәрін неге орысшаға аударып жатсыздар. мен қарсымын

    • Tenri Bori 27 Шілде, 2019 09:19 Жауап

      Ол тарихи қалыптасқан атаулар, оның түп тамырында таза Қазақтың сөздері орналасқан, зерттеп мұқият қарар көріңіз.

  4. Қазақ қамын жеген 21 Маусым, 2019 18:33 Жауап

    сайтқа қытайша жазбай ақ қойыңыздаршы. қытайларды білесіңдер ғой қаншама мұсылман бауырларымызды қамап .қинап отқанын .қытайша жазулардың бәрін алып тастаңдар .елді ойласаңдаршы . Қазақтар

  5. Қолқоюсыз 21 Маусым, 2019 19:08 Жауап

    ИӘ, МАСҚАРАНЫҢ КӨКЕСІ БОЛЫП ЖАТЫР. АУЫСТЫРЫҢДАР, БӘРІН АУЫСТЫРЫҢДАР, БІРАҚ ЕСТЕРІҢДЕ БОЛСЫН ХАЛЫҚ ҮШІН АСТАНА АСТАНА БОЛЫП ҚАЛДЫ, ӘНҰРАН ӘНҰРАН БОЛЫП ҚАЛАДЫ, ПАЙЫЗ ПАЙЫЗ БОЛЫП ҚАЛАДЫ ТАҒЫ БАСҚАЛАРЫ ДА СОЛАЙ, СЕНДЕРДІҢ ӨЗДЕРІҢ ДЕ, СӨЗДЕРІҢ ДЕ МАҢЫЗДЫ ЕМЕС, ІСТЕЙ БЕРІҢДЕР ОЙЛАРЫҢА КЕЛГЕНДІ…………………

  6. Ауыл қазағы. 21 Маусым, 2019 19:16 Жауап

    Үйреніп қалдық ол терминдерге. Басқа проблемма жоқ па осыларда, министрге ұнамаса өзгерте сала ма немене? Басқа қазақтың дауысы, пікірін ескермей ма.

    • Tenri Bori 27 Шілде, 2019 09:17 Жауап

      Астана алатын дәрежені немесе стаьусты білдіреді, ол уақытша қойылған атау, Нұр Сұлтан біздің Астанамыз. Онда тұрған не бар.

  7. Азат 21 Маусым, 2019 21:23 Жауап

    Назарбаев тіл маманы емес, лингвист емес, филолог емес, сондықтан ол адамға жүгініп, ол солай айтып еді деп, соның мойнына ілмеу керек жауапкершіліктің бәрін, халықпен ақылдасып, шешім қабылдау керек. Ақтоты Райымқұлова, бір адамға табынуды тоқтату керек, болды ғой, жетеді 30 жыл әндеткендерің бір адамның есімін, тойдық, 21 ғасырда құлағымызға дамыл беріңіздер, халықтың арманы бәріңді президент пен министр, әкім мен депутат пен сенаторларды, билікті ашық дауыспен халық таңдаса ғой бәрі басқаша болар еді.

    • Tenri Bori 27 Шілде, 2019 09:24 Жауап

      Лауазым иелерін таңдағанмен көк тиын пайда жоқ, ал Абыздарыңызды тауып, әрбір Ру мен Тайпа Ұлттық Кеңеске айлықсыз, тегін жұмыс істеуге ұсынсаңыз, оларды қорқыту, алдау, сатып алу мүмкін емес, олардың тіреуі Қазақ Халқы, қолдауы Аруақ пен Көк Тәңір.

  8. Қолқоюсыз 22 Маусым, 2019 08:51 Жауап

    арыстаннын орнын мышык басты.жаналык ашып тарихта атын калдырмакшы гой.

  9. Сламхан 22 Маусым, 2019 13:22 Жауап

    Қария өте дұрыс айтады. Қазақтың сөздерін қай елде өз тілдеріне ықшамдамай айтады? Ресейде тіптен біздің теңгемізді дұрыс айтпақ түгілі «таньга» деп жазады. Министр ханым ақау, қимыл, әлеует, сынып деген сөздер ешқандай термин емес – қазақтың – өзінің төл сөздігінде бар екенінен хабарсыз болды ғой. Мұхтар Шаханов ағамыз бен Қазыбек Иса бауырымыздың құлақтарына министр ханымның орысшылдығын БАҚ арқылы жеткізулеріңізді сұраймын. Шіркін-ай ! Біздегі министрлер қара орыстардан емес – қара қазақтардан сайланатын күн туар ма екен ???

    • Tenri Bori 27 Шілде, 2019 09:29 Жауап

      Бар болса, кезінде Шибөрілерден кіріп кеткен терминдер өте көп, олардан бірсыпыра арылу керек Көк Бөрілерге. Өте дұрыс Сынып масқарағой түбірі сын. Кімді сындырмақшысыз.

  10. Қолқоюсыз 22 Маусым, 2019 14:55 Жауап

    Министр, қазақтың сөзіне тиіскенше, Астананың атымен арпалысқанша, билікте отырып, ПАВЛОДАР МЕН ПЕТРОПАВЛОВСКТІ неге ауыстырмайсыңдар, күшті мықты болсаңдар, 30 жыл бойы қайда қалдыңдар.

    • Tenri Bori 27 Шілде, 2019 09:39 Жауап

      Астанамыз Нұрсұлтанда бар емеспе, ондай ескерткіштерді көп сала бергеннен не пайда, ондай халқымыздың біртуар ұлдарына Шымкент қаласының атын берсе жарасады. Төбесі Көкке жететіндей Мавзолей, саябақ, мәдени архитектуралық миллиондаған адам зиярат ете алатын, Қазақтың бүкіл болмысын көрсете алатын заманауи Кешенді салса басқа әңгіме. Бүкіл Көк Бөрілердің тағзым ететін, азаттық үшін күресудің Шыңын Кенесары Атамыздан үйренудің иститутын ашса да артық болмайды.

  11. Қолқоюсыз 22 Маусым, 2019 16:23 Жауап

    Өзі дені дұрыс міністір деген болама, жоқ па, ауыздарынан жөні түзу сөз қашқан, істерінен береке кеткендер ғана қалғанба, халықтың ашу-ызасын наразылығын тудыру үшін қасахана осылай сөйлеп теріс іс-әрекет жасап отыра ма ,алдыңғысы анау ел-жұртқа күлкі мазақ анекдот боп.
    барлығы ұсақталып майда -шүйде боп кеткендер түге. оданда білгішсінбей анау жын-шәйтан аралап кеткен селтеңбай жұлдызша- жүнәлист-әнші сымақтарын жөнге салмай ма?

  12. отан 22 Маусым, 2019 19:31 Жауап

    бұл қатында қуып кеткен біреу екен осы ұры шал осындай қуғынбайларды қайдан іздеп табады таңым бар. бірінен бірі өткен ұры итке осындай халықты емес ақымақ топас шалды әулие тұтатын сауатсыздар өте қажет. бұрынғы қазақтың оқығандары салып кеткен жолы сол пәленбайшыл болу ауыруы әлі қоздап келеді. басқа ұлттар ұлтым деп аласұрып жүрсе бұл сұмдар қожайын іздеп әлек.

  13. Қолқоюсыз 24 Маусым, 2019 21:39 Жауап

    Несіне таңғаламыз президенттін де жетісіп тұрғаны шамалы. Ендігі тағайындалатын министрлер де, басқа да басшы орған қызметкерлері де Токаевтың орысшасын қайталайтын болады.
    Осылайша мәнгүрт елге айналатын боламыз, Кәзір қазақша сөйлеуге намыстанатын азаматтар аз емес. Өйткені билік басында отырған бір жүздің ұрпақтары, өздерінің балаларын басқа тілде оқытып, шетелдерде оқып келгендерің мақтан тұтып, қызметке соларды орналастырады. Олар сенің қазақ тілінді не қылсын, өздері мәнгүрт. Кәзіргі мәдениет министрін соның қатарында. Президентің аузын ашқандарды қаматып жатқаны анау, бұларға не айтуға болады.

  14. АЛТАЙ 26 Маусым, 2019 18:59 Жауап

    ТІЛДІ ХАЛЫҚ ЖАСАЙДЫ,ХАЛЫҚ ТУДЫРЫДЫ,ЕСАЛАҢ ҚАТЫНДАР ЖАСАМАЙДЫ.ІРІКТЕУ ҚАЖЕТ БОЛСА АХПАРАТ ҚҰРАЛДАРЫНА ТІЗІМІН ЖАРИЯЛАП ПІКІР АЛСЫН ХАЛЫҚТАН.

  15. АЛТАЙ 26 Маусым, 2019 19:03 Жауап

    ТІЛДІ ХАЛЫҚ ЖАСАЙДЫ,ХАЛЫҚ ТУДЫРАДЫ,ЕСАЛАҢ ҚАТЫНДАР ЖАСАМАЙДЫ.ІРІКТЕУ ҚАЖЕТ БОЛСА АХПАРАТ ҚҰРАЛДАРЫНА ТІЗІМІН ЖАРИЯЛАП ПІКІР АЛСЫН ХАЛЫҚТАН.

    • Tenri Bori 27 Шілде, 2019 09:32 Жауап

      Халық Көк Бөрі мен ілерден келімсектерден тұрады, Көк Бөрілер қолдайды Үкіметтің позициясын. Келімсектерге ұнамаса жол ашық, келген жеріне Сәтті Сапар!!!

Пікір немесе жауап жазу

екі × төрт =