مەجە – مەملەكەتتىك جوبالاردى تولىق ىسكە اسىرۋ

782
0
بولىسۋ:

قانداي قوعامدا بولسىن مەملەكەتتىڭ باستى بايلىعى – ادامداردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايى بىرىنشى كەزەكتە ەسكەرىلۋى قاجەت. بۇل بۇلجىماس قاعيدا. سوندىقتان دا بىزدىڭ ەلىمىزدە مەملەكەتتىك باعدارلامالار قابىلدانىپ, ولار وز كەزەڭدەرى بويىنشا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. بۇل جوبالار بىر عانا ماقساتقا جۇمىلدىرىلعان – تۇرعىندارىمىزدىڭ تۇرمىستىق جاعدايىن جاقسارتۋ. اسىرەسە الەۋمەتتىك جاعىنان ناشار قورعالعان توپتاردى قامتۋ, ولارعا جۇمىس ورىندارىن اشۋ, ارنايى ماتەريالدىق كومەك كورسەتۋ ناقتى ىس بولىپ تابىلادى. بۇگىن وسى باعىتتا سىردىڭ قىزىلوردا وڭىرىندە قانداي شارالار ىسكە اسىرىلىپ جاتىر, سوعان كوڭىل اۋدارىپ كورەلىك.

بۇل جەردە باستى كورسەتكىش –  جۇمىسپەن قامتۋ بولىپ تابىلسا كەرەك. ويتكەنى مەملەكەت تاراپىنان بەرىلەتىن اقشالاي الەۋمەتتىك كومەككە قاراعاندا قاي جاعىنان الىپ قاراساق تا تۇرعىنداردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ اناعۇرلىم تيىمدى. اربىر ادام ەشكىمگە تاۋەلدى بولماي وزى تىرشىلىگىنە قارجى تاپسا ونىڭ بەلسەندىلىگى دە جوعارى بولماق. قوعامعا تيگىزەر پايداسى دا ارتادى.
2016 جىلى قىزىلوردا وبلىسىندا 9342 جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ جوسپارلانسا, جىل قورىتىندىسىمەن 112060 جاڭا جۇمىس ورىندارى قۇرىلدى, سونىڭ ىشىندە 9873 تۇراقتى جۇمىس ورىندارى. بىراق بۇل كورسەتكىش جۇرتتىڭ بارىن تۇگەلدەي جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتتىك دەگەندى بىلدىرمەيدى. ويتكەنى جۇمىسسىزدار سانى الدەقايدا كوپ. مىسالى, جىل باسىنان جۇمىس ىزدەۋشى رەتىندە جۇمىسپەن قامتۋ ورگاندارىنا 32847 ادام حابارلاستى, سونىڭ ىشىنەن 16518 ادام (جالپى حابارلاسقاندارعا شاققانداردىڭ 50,3 پايىزى) جۇمىسقا ورنالاستىرىلدى. قوعامدىق جۇمىستارمەن 7052 ادام قامتىلىپ (367,6 ملن.تەڭگە تولەندى), كاسىپتىك دايارلاۋ كۋرستارىنا 458 ادام جولداندى (3,5 ملن.تەنگە).
نىسانالى توپتارعا جاتاتىن 1084 ادامنىڭ (سونىڭ ىشىندە: مۇگەدەكتەر –752, جازاسىن وتەپ كەلگەندەر –324, ورالماندار – 8) 624- ى جۇمىسپەن قامتىلدى. ولاردىڭ قاتارىندا مۇگەدەكتەر – 415, جازاسىن وتەپ كەلگەندەر – 206, ورالماندار -3.
وبلىستا 115 رەت بوس جۇمىس ورىندارى جارمەڭكەلەرى وتكىزىلىپ, 1603 جۇمىس بەرۋشى 6,2 مىڭ بوس جۇمىس ورىندارىن ۇسىندى. جارمەڭكەگە 9 مىڭنان اسا جۇمىس ىزدەۋشىلەر قاتىسىپ, ونىڭ 6,3 مىڭىنا جۇمىسپەن قامتۋدىڭ بەلسەندى تۇرلەرىنە جولداما بەرىلدى. سويتىپ 2016 جىلى قابىلدانعان كەشەندى جوسپار اياسىندا 31 406 ادامدى قامتۋ جوسپارلانعان, سونىڭ ىشىندە 15083 جۇمىسسىزدار, 16323 تۇراقتى ەمەس جۇمىسپەن قامتىلعاندار بولدى. بۇل وبلىس بويىنشا جۇمىسسىزدار مەن ناتيجەسىز جۇمىسپەن قامتىلعان ازاماتتاردىڭ (56681 ادام) 55,4% قۇرايدى.
اعىمداعى جىلدىڭ قورىتىندىسىمەن مەملەكەتتىك, سالالىق جانە وڭىرلەردى دامىتۋ باعدارلامالار شەڭبەرىندە مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىمەن 40067 ادام قامتىلدى. ارنايى باعدارلامالار بويىنشا, ۇييدب – 419 ادام, اگروبيزنەس 2020 – 712 ادام, بجك 2020 – 457 ادام, وڭىرلەردى دامىتۋ باعدارلاماسى – 392 ادام, قىزمەت كورسەتۋ سالاسى بويىنشا – 96 ادام اۋماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسى – 3217 ادام, باسقا دا باعدارلامالار بويىنشا – 2194 ادام, جەكە باستامالار بويىنشا – 1855 ادام;
– الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىنا 961 ادام جولداندى, سونىڭ ىشىندە «جۇمىسپەن قامتۋ 2020 جول كارتاسى» باعدارلاماسى اياسىندا – 859 ادام, ايماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسى اياسىندا – 102 ادام;
– جاستار تاجىريبەسىنە 1240 ادام, سونىڭ ىشىندە: «جۇمىسپەن قامتۋ 2020 جول كارتاسى» باعدارلاماسى اياسىندا – 1107, ايماقتاردى دامىتۋ باعدارلاماسى اياسىندا – 133 ادام;
– قوعامدىق جۇمىستارعا 7052 ادام جولداندى;
– قايتا دايارلاۋ كۋرستارىنا 641 ادام جىبەرىلدى
«جۇمىسپەن قامتۋ 2020 جول كارتاسى» باعدارلاماسىنا قىزىلوردا وبلىسىنا 2016 جىلعا 6,5 ملرد. تەڭگە قارالىپ 97,4 پايىزى يگەرىلدى.
باعدارلاماعا قاتىسۋشى رەتىندە 10717 ادام ەنگىزىلىپ ونىڭ ىشىندە: جۇمىسسىزدار – 77,8 % (8339 ادام) وز بەتىنشە جۇمىسپەن قامتىلعاندارى – 22,2% (2378 ادام). جالپى حابارلاسقان جاستار – 50% (5363 ادام).
جۇمىسپەن قامتۋدىڭ بەلسەندى شارالارىمەن 11524 ادام قامتىلدى, سونىڭ ىشىندە تۇراقتى جۇمىسقا ورنالاسقاندارى – 8578 (سونىڭ ىشىندە مزج 7197 ادام – 83,8 %).
بىرىنشى باعىت – ينفراقۇرىلىمدار مەن تۇرعىن ۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىقتى دامىتۋ ەسەبىنەن جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋگە قوسىمشا بولىنگەن قارجىلارمەن 272 جوباعا – 4248,3 ملن.تەڭگە, 1890 جۇمىس ورنى, جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارى ارقىلى – 914 ورىن.
ەسەپتى كەزەڭگە 266 جوبا باستالىپ, 266 جوبا تولىعىمەن اياقتالدى. 4100,5 ملن.تەڭگە قارجى يگەرىلىپ, 1731 جۇمىس ورىندارى قۇرىلدى, سونىڭ ىشىندە 980 باعدارلاما قاتىسۋشىلارى جۇمىسپەن قامتىلدى.
ەكىنشى باعىت – كاسىپكەرلىك باستامانى ىنتالاندىرۋعا 1766,7 ملن.تەڭگە قاراستىرىلدى. سونىڭ ىشىندە شاعىن نەسيەلەندىرۋگە – 435 ادامعا 1761,3 ملن.تەڭگە, كاسىپكەرلىك نەگىزدەرىنە وقىتۋعا – 115 ادامعا 5,4 ملن.تەڭگە قاراستىرىلدى.
جىل باسىنان 800 ادام 2190,3 ملن.تەڭگە نەسيەلەندىرىلدى (سونىڭ ىشىندە رب – 622 ادام, 1761,3 ملن.تەڭگە, 2015 جىلعى قارجى ەسەبىنەن – 118 ادام, 300,0 ملن.تەڭگە, قايتارىلعان قارجى ەسەبىنەن – 60 ادام, 129 ملن.تەڭگە), 440 ادام وز كاسىبىن اشتى, قوسىمشا 226 جاڭا جۇمىس ورىندارى قۇرىلدى. سونىڭ ىشىندە: «اۋىلدى جۇمىسپەن قامتۋ» جوباسى بويىنشا 6,0 ملن.تەڭگەگە دەيىن – 243 ادام 920,0 ملن.تەڭگە قارجىعا نەسيەلەندىرىلىپ. 110-ى وز كاسىبىن اشتى.
ۇشىنشى باعىت – جۇمىس بەرۋشىنىڭ قاجەتتىلىگى شەڭبەرىندە وقىتۋ جانە قونىس اۋدارۋ ارقىلى جۇمىسقا ورنالاسۋعا جاردەمدەسۋ. الەۋمەتتىك جۇمىس ورىندارىنا 2016 جىلعا – 450 ادامعا 115,6 ملن.تەڭگە بولىندى. جىل باسىنان 248 مەكەمە, كاسىپورىندارعا 859 ادام جولداندى. مەرزىمى اياقتالعانداردىڭ ىشىنەن 570 ادام تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلدى.
جاستار تاجىريبەسى – 822 ادامعا 188,4 ملن.تەڭگە قارالعان. جىل باسىنان 575 مەكەمە, كاسىپورىندارعا 1107 جاس ماماندار جولداندى. مەرزىمى اياقتالعانداردىڭ ىشىنەن 440 ادام تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلدى. جۇمىستان بوساتىلعان قىزمەتكەرلەرگە جانە 55-تەن 64 جاسقا دەيىنگى جاستاعى جۇمىسسىزدارعا قايتا دايارلاۋ كۋرستارى ۇيىمداستىرۋعا – 51 ادام 7,8 ملن.تەنگە قاراستىرىلعان, بۇگىنگى كۇنگە 51 ادام قايتا دايارلاۋ كۋرستارىنا جولدانىپ, 5 ملن.تەڭگە يگەرىلدى.
باعدارلامانىڭ ەكىنشى بولىگى «اۋماقتىق ۇتقىرلىقتى ارتتىرۋ» اياسىندا وڭتۇستىكتەن سولتۇستىك وڭىرلەرگە قونىس اۋدارۋ جونىندە وبلىستا جۇمىستار اتقارىلۋدا. اتاپ ايتقاندا, باسقارما تاراپىنان وبلىسقا پاۆلودار وبلىسىنىڭ وكىلدەرى شاقىرتىلىپ, حالىقپەن كەزدەسۋلەر وتكىزىلىپ, قونىس اۋدارۋ شارتتارى, ول جاقتاعى بوس جۇمىس ورىندار, باسقا دا الەۋمەتتىك جاعدايلار جونىندە تولىق تۇسىنىكتەمەلەر بەرىلدى. ناقتى قونىس اۋدارعانى 5 وتباسى.
سويتىپ مەملەكەتتىك باعدارلامالاردى ىسكە اسىرۋ, حالىقتى الەۋمەتتىك جاعىنا قورعاۋ باعىتى بويىنشا وتكەن جىلدى تابىستى قورىتىندىلاعان قىزىلوردا وبلىسى بيىلعى جىلى دا سول قارقىندى جوعالتپاي جالعاستىرىپ كەلەدى. وبلىس بويىنشا 2017 جىلدىڭ 1 شىلدەسىنە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن 59017 از قامتاماسىز ەتىلگەن ازاماتتارعا 876,7 ملن. تەڭگەگە الەۋمەتتىك كومەكتەر جانە بالالارعا ارنالعان جاردەماقى تولەندى. 2017 جىلعا مەملەكەتتىك اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋگە ناقتىلانعان بيۋدجەتتە 37,8 ملن. تەڭگە قاراجات قارالعان. ەسەپتى كەزەڭگە 422 ادامعا (101 وتباسى) 8,1 ملن. تەڭگەگە اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك تاعايىندالىپ تولەندى. وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا كومەك الۋشىلاردىڭ سانى 244 ادامعا ازايدى. وسى جەردە مىنا بىر ماسەلەنى ايتا كەتكەن جون. كومەك قاجەت ەتەتىن ادامداردىڭ سانىنىنىڭ ازايعانى, تۇرعىنداردىڭ تۇرمىسىنىڭ جاقسارعانىن كورسەتەدى.
ۇستىمىزدەگى جىلعا بيۋدجەتتە تۇرعىن ۇي كومەگىن كورسەتۋگە 366,9 ملن. تەڭگە قاراجات قارالدى. ەسەپتى كەزەڭگە 7169 وتباسىنا 239,9 ملن.تەڭگەگە تۇرعىن ۇي كومەگى تولەندى. وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا تۇرعىن ۇي كومەگىن الاتىنداردىڭ سانى 598 وتباسىنا ازايدى.
بيىلعى جىلعا بيۋدجەتتە 18 جاسقا دەيىنگى بالالارعا جاردەماقىنى تولەۋگە 1204,0 ملن. تەڭگە قاراجات قارالدى. ەسەپتى كەزەڭگە 51426 بالاعا (16101 وتباسى) 628,7 ملن. تەڭگەگە بالالار جاردەماقىسى تولەندى. وتكەن جىلدىڭ سايكەس كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا جاردەماقى الۋشىلاردىڭ سانى 1983 بالاعا ازايدى. سول سيياقتى 2017 جىلدىڭ 1 شىلدەسىنە جەكەلەگەن ساناتتاعى الەۋمەتتىك قولداۋدى قاجەت ەتەتىن 8842 ادامعا 577,4 ملن.تەڭگەگە الەۋمەتتىك تولەمدەر تولەندى. ونىڭ ىشىندە – ۇلى وتان سوعىسىنىڭ قاتىسۋشىلارىنا, مۇگەدەكتەرىنە, ۇوس-ىندا قازا تاپقان جاۋىنگەرلەردىڭ ەكىنشى رەت نەكەگە وتىرماعان جەسىرلەرىنە جانە ۇوس جىلدارىندا تىلداعى قاجىرلى ەڭبەگى جانە مىنسىز اسكەري قىزمەتى ۇشىن بۇرىنعى كسرو وردەندەرىمەن جانە مەدالدارىمەن ناگرادتالعان ادامدارعا, ۇوس جىلدارى 6 ايدان كەم ەمەس جۇمىس ىستەگەن ادامدارعا, بارلىعى 5878 ادامعا 401,2 ملن.تەڭگە كولەمىندە كومەك كورسەتىلدى. اۋعان سوعىسىنىڭ قاتىسۋشىلارى مەن مۇگەدەكتەرىنە, چەرنوبىل اەس اپاتىنىڭ زاردابىن جويۋعا قاتىسۋشىلار مەن سونىڭ سالدارىنان مۇگەدەك بولعان ازاماتتارعا, سوۆەت ارميياسىنىڭ مۇگەدەكتەرىنە, ۆەتنام سوعىسىنىڭ مۇگەدەگىنە, سەمەي يادرولىق پوليگونىنداعى يادرولىق سىناقتارعا قاتىسۋشىلار مەن سونىڭ سالدارىنان مۇگەدەك بولعان 1041 ادامعا 70,9 ملن.تەڭگە بولىندى. قر-نىڭ «وتان», «داڭق», وردەندەرىمەن ماراپاتتالعان, «حالىق قاھارمانى» جانە قر-نىڭ تاعى باسقا قۇرمەتتى اتاعىنا يە بولعان 48 ازاماتقا 1,2 ملن. تەڭگەگە, مامانداندىرىلعان تۋبەركۋلەزگە قارسى مەديتسينالىق ۇيىمنان شىعارىلعان, تۋبەركۋلەزبەن ەمدەلۋدىڭ سۇيەمەلدەۋ كەزەڭىمەن اۋىراتىن 971 ادامعا قوسىمشا تاماقتانۋعا 83,4 ملن. تەڭگەگە, لەيكوز جانە انەمييامەن اۋىراتىن 30 بالاعا دارى-دارمەك ساتىپ الۋعا 2,7 ملن. تەڭگەگە, ۇيدە تاربيەلەنىپ وقىتىلاتىن 869 مۇگەدەك بالالارعا 16,3 ملن. تەڭگەگە, تابيعي زىلزالانىڭ نەمەسە ورتتىڭ سالدارىنان مۇلكىنە زييان كەلگەن 5 وتباسىنا 1,7 ملن.تەڭگەگە الەۋمەتتىك كومەكتەر كورسەتىلدى.
ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ مەملەكەتتىك تاپسىرىسى شەڭبەرىندە «سىر مەيىرىمى» جوباسىن قارجىلاندىرۋعا 2017 جىلعا وبلىستىق بيۋدجەتتەن 42,7 ملن. تەڭگە قاراجات بولىندى. جوبا اياسىندا كۇندەلىكتى ساپالى تاماقتانۋدى قاجەت ەتەتىن 225 جالعىز باستى قارتتار, مۇگەدەكتەر, وزىن-وزى كۇتە المايتىن ناۋقاس جانە از قامتىلعان ازاماتتار 7,9 ملن. تەڭگەگە 11925 تۇسكى ىستىق تاماقپەن قامتىلدى.
وبلىس بويىنشا اعىمداعى جىلدىڭ 10-22 ناۋرىز ارالىعىندا «ناۋرىز مەرەيى» قايىرىمدىلىق اكتسيياسى ۇيىمداستىرىلدى. اكتسييا اياسىندا 4328 ادامعا 20,5 ملن. تەڭگەگە قايىرىمدىلىق كومەكتەر كورسەتىلدى. حالىقارالىق بالالاردى قورعاۋ كۇنىنە وراي «سىر مەيىرىمى» قوعامدىق قورى ارقىلى از قامتىلعان, كوپ بالالى وتباسىلارىنان شىققان جانە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى 20 بالاعا «اراي سانرايز» تىنىعۋ لاگەرىنە جولداما بەرىلدى. سونىمەن قاتار, از قامتىلعان 25 وتباسىنا ازىق-تۇلىكتەي كومەك كورسەتىلدى. باسقارمانىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن «ارال-مۇناي» كومپانيياسى دەمۋشىلىگىمەن از قامتىلعان, كوپ بالالى وتباسىلارىنان شىققان 20 بالاعا جازعى دەمالىس ورنىندا تىنىعىپ قايتۋعا جولداما بەرىلدى. بالالار جاڭاقورعان اۋدانى بەسارىق اۋىلىندا ورنالاسقان «وبلىستىق وليمپيادالار جانە قوسىمشا بىلىم بەرۋ ورتالىعىندا» ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 28 ماۋسىمى مەن 7 شىلدە ارالىعىندا دەمالىپ قايتتى.
بۇكىل ەلىمىزدەگى سيياقتى سىر وڭىرىندە «ورلەۋ» جوباسى ناقتى ىسكە اسىرىلۋدا. از قامتاماسىز ەتىلگەن ازاماتتارعا الەۋمەتتىك كەلىسىم شارت نەگىزىندە شارتتى اقشالاي كومەك (شاك) كورسەتۋگە بيۋدجەتتەن 145,3 ملن. تەڭگە, ونىڭ ىشىندە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 86,3 ملن.تەڭگە قارالعان. ەسەپتى كەزەڭگە 2623 ادامعا (445 وتباسى) 89,1 ملن. تەڭگەگە شارتتى اقشالاي كومەك تاعايىندالىپ, 2515 ادامعا (429 وتباسى) 54,6 ملن. تەڭگەگە كومەك تولەندى. شارتتى اقشالاي كومەكتىڭ ورتاشا ايلىق مولشەرى 5663 تەڭگەنى قۇرادى. شارتتى اقشالاي كومەك الىپ وتىرعانداردىڭ 65%-ىن 18 جاسقا دەيىنگى بالالار, 0,2% زەينەتكەرلەر, 0,8% بارلىق توپتاعى مۇگەدەكتەر, 2,5% كۇندىزگى وقۋ نىسانىندا وقيتىن ستۋدەنتتەر, 10,0% بالا كۇتىمىمەن وتىرعاندار, 21,5% ەڭبەككە جارامدى جاستاعىلار قۇرايدى.
جوبا اياسىندا الەۋمەتتىك كەلىسىم­شارت نەگىزىندە شاك الۋشىلاردىڭ قاتارىنداعى 519 ەڭبەككە جارامدى جۇمىسسىز ازاماتتاردىڭ بارلىعى جۇمىسپەن قامتۋدىڭ بەلسەندى شارالارىمەن قامتىلىپ, 277 ادام تۇراقتى جۇمىسقا, 234 ادام اقىلى قوعامدىق جۇمىستارعا, 5 ادام جاستار تاجىربيەسىنەن وتەۋگە, 1 ادام الەۋمەتتىك جۇمىس ورنىنا, 2 ادام قايتا دايارلاۋ كۋرستارىنا جىبەرىلدى. بۇل بىرىنشى جارتىجىلدىقتاعى كورسەتكىشتەر. جىل سوڭىنا دەيىن جوبانى تولىقتاي ىسكە اسىرۋ جوپارلانىپ وتىر. ونىڭ ناقتى ورىندالتىنىنا قىزىلوردالىقتاردىڭ سەنىمى مول.

بەك مىرزاۇلى

qazaquni.kz

بولىسۋ:

Facebook ارقىلى جازىلعان پىكىرلەر

پىكىر نەمەسە جاۋاپ جازۋ